TORONTO GÜNLÜKLERİ - 7

12.10.2018

BİR AYI DEVİRDİK

Tam bir ay evvel bu saatlerde Toronto Havaalanı'ndaydık. Uçaktan ineli bir saat olmuş, muhtemelen ya pasaport ya da öğrenci vizesi kuyruğunda bekliyorduk. Öyle böyle derken, zaten çoğu gözlemimi de sizlerle paylaşmıştım, bir ay geçti kaldı dokuz ay. Böyle gün sayarmış gibi yazdığıma bakmayın, gün saymıyorum kesinlikle. Burada dertsiz, tasasız yaşamanın keyfini çıkarıyorum. En büyük derdim ama evde ekmek bitmesin. Yakında bakkal, market benzeri bir şey olmadığı için ya özel alışveriş günü planlamak gerekiyor ya da gittiğin yerde market veya benzeri bir yer görürsen en azından ekmeğini, sütünü almadan geçmiyorsun. Sadece burada kalınacak süre belli olup on ay gibi turistlikle yerleşme arası bir süreç olunca insanın kendi de arada kalıyor biraz. Bazen aman hazır buralara gelmişken her şeyi göreyim kaçırmayayım havasında bir telaşa giriyorum, bazen de hazır kafan dingin nasıl yaşamak istiyorsan öyle yaşa, iç sesini dinle diyorum. İç sesim beni sürekli parklara, bahçelere, göle, kütüphanelere, kitaplara götürüyor. Her sokağa çıktığımda kalem defter çıkıyorum ama yazma konusuna gelince bu günlükler dışında pek bir hareket yok maalesef. Yazma konusunda hayallerimi henüz hayata geçiremediysem de okuma konusunda iyiyim. Ama kafamda tilkiler dolanmaya başladı, bu iyiye işaret.

Toronto, belki Kanada'nın diğer şehirleri de öyledir, sanki boş, köksüz bir şehir ve her gelip yerleşen kendine istediği hayatı kurmuş gibi. Hep diyorum ya pek kaynaşan yok. Her grup kendine bir alan yaratmış, bu alanın içinde yaşıyor sanki. Uzakdoğulular baskın. İnsanı kavrayan, kendini yabancı hissetmesine sebep olacak bir kültür yoğunluğu, tarih vs bir şey yok. Kolonyal kültürün etkisinden çıkıp kendi kültürlerini oluşturmaya 1950'lerden itibaren yavaş yavaş başlandığını yazıyor Margaret Atwood'un biyografisinde ancak ortaya ne çıktığını anlayabileceğim, hah işte bu tipik Kanada diyeceğim bir şey göremedim henüz. Belki çok erken. Atwood o tarihe kadar pek Kanadalı yazarların, şairlerin bilinmediğini ancak 1960'lardan sonra Donald Sutherland, Leonard Cohen gibi isimlerin yavaş yavaş tanınır olduğundan bahsediyor. Bir de o tarihlere kadar eserlerinde Kanada'dan bahseden yazarlar ilgi görmez, eserleri basılmazmış. İlla Amerika veya Avrupa'da geçen eserler olmalıymış kitapta yazdığına göre. İngiliz kolonisi olmalarına rağmen İngilizceleri Amerikan İngilizcesi. Mimari dışında çoğu şey Amerikan özentiliği içinde. Mimari İngiliz. Zaten eski binalar. Muhtemelen kolonyal dönemden kalma çoğu. Şehrin kendine ait bir ruhu yok. Ama burada yaşamaya karar verirseniz kendi ruhunuzu şehrin dekoru ,zerine işleyebilirsiniz.

Yeme - içme konusunda pek söz edemiyorum zira benim kız vegan ve ergen olduğu için asla benimle dışarı çıkmıyor, hele vegan olmayan bir lokantaya asla gelmez. Görebildiğim kadarıyla et ve bira ülkesi. Hali hazırda tek başıma bara gidip bira içecek veya akşam tek başıma yemeğe gidecek kadar Türklüğümü atamadım :) Yemek merakından ziyade sohbeti sevdiğim için tek başıma yemek yemek çok anlamlı gelmiyor bana. Belki vegan yemekten sıkıldığım bir ara kalkar giderim. Kimbilir?

Sigara konusu da ilginç. Kafelerin açık alanlarında bile sigara içmek yasak. Hatta bazı plazalar kapılarının önünde belli bir bölgeyi sigara içilmez alan olarak işaretlemişler. Sigara her yerden alınamıyor. Bizdeki bakkal kıvamındaki, neredeyse hepsi Çinliler tarafından - yani öyle varsayıyorum, hepsi çekik gözlü - işletilen dükkanlardan alınabiliyor. Sigara ortada sergilenmiyor. Dolabın içinde duruyor. Buraya kadar güzel. Ancak bütün bu özene ve çabaya rağmen sokaklar sigara izmaritiyle dolu. Temiz bir şehir de değil zaten. Bu kadar karışık kültürün bir arada yaşadığı yerde çok da şaşırtmıyor bu beni. Her evde üç çöp kutusu var. Organik, geri dönüşüm ve çöp diye bölünüyor çöpler. Haftanın belirli günü kapınızın önüne çıkarıyorsunuz, topluyorlar. Sokakları temizleyen bir çöp aracıyla şu ana dek karşılaşmadım. Yani hep bir şey var ama yok duygusu takip ediyor insanı özetle.

Ay, Facebook'a değil bloğa yazıyorum diye kaptırmışım gene. Burada keseyim. Başka günlüklere de konu kalsın değil mi?

TORONTO GÜNLÜKLERİ - 6

06.10.2018

DOWNTOWN

Bugün annemin bana yolladığı paketi almak için şehrin daha önce hiç gitmediğim ama belli ki çok hareketli olan bir bölümüne gittim. Oraya gitmek için evden 5 dakika yürüme mesafesinden kalkan tramvaya bindim ve hiç inmeden tam 23 durak sonra gideceğim yerin 10dk yürüme mesafesine yakın bir yerde indim. Toronto 630.2 metrekare yüzölçümüyle İstanbul'un yarısı kadar olsa da, gene de geniş bir yüzeye yayılmış bir şehir. Şehir Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılmış. Caddelerin bir kısmı şehri boydan boya kesiyor. Mesela ben Queen Street East yani Doğusundan bindim ama indiğimde Queen Street West ( Batı) olmuştu. Yani Bağdat Caddesi'nde oturuyorum dediğinde biri, sizde Bağdat Caddesi'nde oturuyorsanız, yakınız dediğiniz gibi aynı caddede oturuyoruz yakınız diyemiyorsunuz. Caddenin neresinde oturduğunuz önemli. Allahtan bu caddeleri boydan boya giden tramvay veya otobüs oluyor genelde. Metroyla caddenin çıktığınız yerinden, uzaksa gideceğiniz yer, bir tramvay veya otobüse atlayıp devam edebiliyorsunuz. Bugün vaktim vardı, metroyu kullanmadım. Şehri göre göre gideyim diye tramvaya bindim. 

23 durağın 20'sinin etrafı, daha önce de bahsettiğim gibi küçük, iki katlı, genelde ahşap veya kırmızı kiremit evlerden, kendinizi eski bir filmde hissetmenizi sağlayan gene küçük, eski yüzlü, tozlu camlı dükkanlardan oluşan kimisi daha canlı, kimisi daha ölü mahallelerden oluşuyordu. Sonra birden ürkütücü bir şekilde yüksek, çoğunlukla cam ve siyah yüzeyli, pek estetik sayılmayacak gökdelenlerin olduğu bölgede buluyorsunuz kendinizi. Arada insanı alıştıran bir geçiş olmaması neredeyim ben duygusunu pekiştiriyor. Sanki biraz evvel geçtiğiniz yer ile ulaştığınız yer iki ayrı dünya, iki başka şehir! Bu sevimsiz gökdelenlerle birlikte dükkanlar temizleniyor, insanlar şıklaşıyor. Bir kaç adım sonra karşınıza çıkan marka mağazaları da görünce şehrin zengin bölgesine geldiğinizi anlıyorsunuz. Demek ki dünyanın her yerinde aynı bu iş! Çok heyecan duyduğumu söyleyemem. Emanetimi alıp bir an evvel kendi basit ama sevimli evler ve parklarla çevrili bölgeme dönmek için can attım diyebilirim. Aradığım adresi biraz kaybolarak bulduğumdan bir yorgunluk kahvesi içeyim dedim bir Plaza'nın altındaki kafede. Kahveyi içerken gözüm Plaza'nın önüne yaptıkları yeşillendirmeye takıldı. Ana o da ne, adamlar Almanlar'ın yeşil lahana dedikleri ve ayıla bayıla yedikleri sebzeyi bahçe süsü yapmışlar. Belki güzeldir ama ben lahana diye bakınca bayağı komik geldi 😄

New York'ta da hissettiğim gökyüzünü köşeli, çerçeveli görmek yüreğimi sıktığından bir an evvel tramvay durağıma gitmeye çalışırken önüme gene bir plazanın altında özellikle kuş yemi atılmış, kuşların da afiyetle yediği, resmini gördüğünüz karecik çıktı. İnsanın üstüne üstüne gelen binaların arasında bir nefescik ama absürt de bir yandan. Sevinmeli miyim, şaşırmalı mıyım, hiç yoktan iyidir mi demeliyim bilemedim. Yani bizde o kadarcık bile ince düşünce yok da... 

O kadar otobüs, metro inip biniyorum, kafelere oturuyorum hala kaynaşmış bir grup görmedim. Sanırım insanlar öbek öbek geldiğinden kendi aralarında kalma, kendi dillerini kullanma, kendi gelenek göreneklerini yaşatmak için, ayrıca ihtiyaç da olmadığından kaynaşmıyorlar. Okullarda bile her ülkeden bolca çocuk olduğu için oralarda bile başlamıyor pek arkadaşlık anladığım. Türklerde ise gittikçe bir yoğunlaşma var sanıyorum. Bugün de dahil olmak üzere neredeyse her sokağa çıktığımda Türkçe duyuyorum. Sadece kızımın okulunda 9 Türk çocuk var ve bunlar aileleriyle buraya yerleşmeye gelmişler. Ancak bu gittikçe herkesin kaçtığı ülke olma durumu işleri biraz karıştırıyor sanki. Toronto pahalı bir şehir. Pahalılaştıkça sokaklarda görülen evsiz insanların, dilencilerin, toplu taşıma araçlarında sık sık karşınıza çıkan ciddi maddi sıkıntıları olan düşkün insanların sayısı her yıl artıyormuş. Sokaklar güvenli ama saçı başı kirli, birbirine karışmış, yırtık pantolonlu, muhtemelen içkili veya uyuşturucu almış insanların yanınıza gelip konuşmasından, sadece "nice day ha" gibi zararsız bir cümle kursalar da ürküyor insan. Zamanla da daha ürkütücü olabilir!

TORONTO GÜNLÜKLERİ - 5

04.10.2018

KÜTÜPHANE

Bugün Toronto Halk Kütüphanelerinin en büyüklerinden birine gittim. (Toronto içinde 100 adet irili, ufaklı kütüphane var bu ağa bağlı.) Beş katlı bir bina. Her katı ayrı bir veya iki konuya ayrılmış. Edebiyat 4. Katta. Amerikan, Kanada ( Fransızca- İngilizce ayrı ayrı), İngiliz, Fransız, İtalyan edebiyatı vs vs şeklinde kategorilere ayrılmış. Hindu, Urdu, Gaelic vs gibi dillerin bile edebiyatları var ama bir tane Türk edebiyat bölümü yok. Bunda kimin eksiği var bilmiyorum. Buna el atsam mı? Kütüphane insan kaynıyor. Çoğunluk öğrenci olmakla birlikte her yaş grubundan insan görebiliyorsunuz. Okuma, çalışma köşeleri bir sürü. Etkileyici. 

Bu haftasonu burada Şükran Günü dolayısıyla tatil. Bir çok insan uzun haftasonu yapıyor, bir çok yer de kapalı. Hava da yağmurlu gösteriyor. Koşa koşa gittim ki bir kaç kitap alayım. Haftasonu evde kalırsam okumaya kitabım olsun. Maalesef bu kütüphaneden dışarı kitap verilmiyormuş. En azından benim ilgilendiğim bölümdekiler. Orada seçip orada okuyorsun. Tabii roman falan okunmaz. Ben de Kanadalı Kadın Yazarların öykülerinden oluşan bir antolojiyi karıştırdım. Buradaki yerli yazarlar yani Kanada'ya kimse göç etmeden evvel yaşayan kabilelerin yazarları da ayrı etiketlenmiş. Antolojide bu yazarlardan da öyküler vardı. Çok ilginç. Hep derim ya, edebiyat tarihin tamamlayıcısıdır, olayların değil insanların tarihini anlatarak tamamlar; bu yazarların öyküleri de göçler başladıktan sonra yerlilerin yaşadıkları sıkıntılara ışık tutuyor. 

Oradan kitap alamayınca kendi mahallemin küçük kütüphanesine gittim. Ismarladığım Rosemary Sullivan'ın Kırmızı Pabuçlar gelmiş. Onu aldım. ( Kütüphanede okuduğum antolojiyi de o derlemiş. Bu kadına daha yakından bakmam lazım) Bir de Dünya Hayvanları Koruma Günü'ne istinaden Andre Alexis diye hiç tanımadığım bir yazarın Fifteen Dogs adlı kitabını. Kitabın konusu: hayvanlarda insan zekası olsaydı neler olurdu? Bakalım nasıl bir şey çıkacak? 

Eğer hava durumunun dediği gibi yağmur da yağarsa alırım kahvemi elime, kitaplarımı okurum, yazımı yazarım, Kiltablet editörlük işlerimi yaparım gibi dolu dolu edebiyatla geçiririm. Oh, değmeyin keyfime 😍

Ben burada bu keyifleri yaparken gene askerlerimizin şehit olduğunu duymak yüreğimi sıkıştırdı. Öğlen bir şey atıştırmak için girdiğim dükkandaki televizyonda alt yazı olarak geçti. Baş sağlığı dilemek bile içten gelmiyor artık bana. O evlere düşen ateşi düşünüyorum da içim yanıyor. Bizim şehit haberinden sonra Afganistan'da da beş kişi öldürülmüş onu geçti. Arkasından Endonezya'daki deprem ve tsunamiden ölenlerin sayısının 1500'leri geçtiğini yazdı. Lokmalarım boğazıma dizildi. Evde televizyon yok, almıyorum da. Türkiye'de de seyretmezdim. Bir türlü kendini koruma mekanizması. Haberlerden mümkün mertebe uzak duracağım. Buraya yorgun yüreğimi dinlendirmeye geldim. Gelecekte başımıza gelecek daha kimbilir hangi abuklukları göğüsleyebilmek için... 

Kendimi devekuşu gibi edebiyat ve doğaya gömüyorum. Biliyorum toto açıkta ama olsun... 

Neyse biz dönelim gene keyifli işlere. Stepford Wives filmi yazısı başka bahara kaldı. Onu yazmak için bir konu hakkında araştırma yapmam lazım. Ondan sonra gene karşınızda olacağım efenim ☺️ Daha evvel de olabilirim tabii :)

TORONTO GÜNLÜKLERİ - 4

01.10.2018

İLK İZLENİMLER

Yeni bir günlük yazmanın vakti geldi mi, yoksa bu günlükleri yazıp sizleri bayıyor muyum bilmiyorum. Açıkçası, kalemle arama girmiş soğukluğu eritmek için yazıyorum... Bir de küçük notlar halinde kayıt olsun evden uzak geçireceğim bu seneye dair. Sonradan geriye dönüp baktığımda ne gibi artılar katabilmişim hayatıma, kendime onu görebilmek için. Ya da eksiler...

Havalar gittikçe soğuyor, yağmurlar başladı. Yapraklar kırmızıya dönüyor, yerlerde uçuşan yaprakların sayısı çoğalıyor. Tam bir sonbahar havası. Koşa koşa aldığım Margaret Atwood'un The Handmaid's Tale ( Damızlık Kızın Öyküsü) okundu, bitti bile. Toronto Halk Kütüphanesi'ne üye oldum. Rosemary Sullivan'ın yazdığı The Red Shoes ısmarlandı bekleniyor. Kadın iyi bir biyografi yazarıymış. Geçen Cumartesi olacağı söylenen yazı kursuna gittim ama maalesef hoca hastaymış, ders olmadı. İngilizce yazabilir miyim bilmiyorum. Yazarım yazmasına da istediğim gibi olur mu, duyguyu verebilir miyim gibi endişelerim var ama denemekten ne çıkar? Belki de beceririm. Ay ne hoş olur. Beni heyecanlandıran bir proje bu. Zorlayıcı olması daha da iyi. Bu kütüphanedeki 2 haftada bir olan yazı kursunu yeterince ciddi bulmadığım için alternatifler araştırıyorum. Maalesef çoğu Eylül başı başlamış kurslar. Neyse en azından Ocak'tan itibaren olanlara katılabilirim.

Yerleşme faslı bittiği için normal yaşam düzenine geçmeye başladık. Kızım kendine uygun vegan protestoları yapan bir grup buldu. Her Cumartesi sokaklara dökülüp insanları vegan olmaya ikna etmeye çalışıyorlar. Tabii ki benimki evden başladı. Benimle itişip duruyor. Bu yaşımda ancak vejetaryen olabilirim, benden bu kadar dedim ama yetinmiyor. En azından aktivist yanı besleniyor. Ona iyi geliyor.

Ulaşım olarak çok iyi bir sistem kurulmuş burada. Bizdeki gibi otobüsten metroya ulaşmak için 10 dakika yürümüyorsun. Her şey birbirine bağlı. Dolayısıyla toplu taşımayla her yere gidilebiliyor. Bu şehirde araba kullanmak çok gereksiz ve gerçekten zor. Cumartesi akşamı ev sahiplerimle Turkwaz diye Balkan, Arap, Türk müzikleri çalan, söyleyen Kanadalı bir grubun konserine gittik şehrin öbür ucunda arabayla. Dönüşümüz İstanbul'u aratmadı, yani o derece!

Sokaklarda, metroda, otobüste, kafelerde vs karşılaştığım insanların içinde gerçek Kanadalı görmek epey zor. Dünyanın bütün ülkeleri sanki burada toplanmış. Her dil konuşuluyor. Birbirleri arasında pek de bir kaynaşma görmedim. Herkes kendi memleketinden insanlarla komün hayatı yaşıyor gibi. Burası Hint mahallesi, burası Yunan mahallesi, burası Portekiz mahallesi gibi gettolar var. Oralarda tabelalar kendi dillerinde. Sokaklarda görülen insanlar hep orta sınıf. Duyduğum bir bilgiye göre - doğruluğunu bilmiyorum- Kanada'nın her sene 340.000 yeni iş gücüne ihtiyacı oluyormuş. Bu nedenle açlık çeken, ölüm tehdidi altında vs olanları ve de özellikle parası olanları hemen kabul ediyorlarmış. Benim telefon hattı için konuştuğum kız Afganistanlıydı. Burada doğmuş. Konuştuğum diğer bir kız Bangladeşliydi. Ancak üst düzey pozisyonlar için Kanada'da okumuş olmak gibi Kanada'yla bir şekilde bağlantılı, Kanada kültürünü almış olmak gerekiyormuş.

Zengin bir ülke havası vermiyor, sokaklar evler. Her şey eski yüzlü. Ancak o eski yüzlü binaların içine bakarsanız zevkle döşenmiş lokantalar, barlar görebiliyorsunuz. Muhakkak vardır buranın da kendine göre Nişantaşı ama ben henüz gitmedim. Diğer yerlerde dükkan vitrinlerinin pek bir albenisi yok. Şöyle bir heyecanlanıp içeri girmiyorsun. Herhalde nereden ne alacağını biliyor insanlar. Ancak sosyal haklar çok iyi düzenlenmiş. Kapitalist değil sosyalist bir ülke havasında. Amerika'ya yakınlığından olmalı bu beni şaşırtıyor.

Gene almış başımı gitmişim. Buranın Nişantaşı'na gittiğimde oraları da yazarım. Aradaki farkı... Bizim gibi uçurum mu değil mi? Bir de filmin adını bulursam, buradaki bir sürü pusetli kadın hakkında ayrı bir not yazacağım. Nedense adım başı gördüğüm bu genç, bebekli, pusetli kadınlar bana hep o filmi hatırlatıyor. Buluncaya kadar sabır. Belki hangi filmi kast ettiğimi bileniniz vardır.

TORONTO GÜNLÜKLERİ - 3

23.09.2018

GÖL

Geçen hafta beceremediğim göle gitmeyi bugün becerdim. Gerçekten de yön hatası yapıp göle paralel yürümüşüm. Doğru yolu keşfedince 15 dakika bile tutmadığını gördüm. Yürürken gene parklar bana eşlik etti ama anayolun üstünde vızır vızır işleyen arabaların arasından maviliği ilk gördüğümde gözlerime inanamadım. Öyle birden bire çıkıvermişti karşıma. Henüz ufuktaydı ama biliyordum ki az sonra ulaşacağım. Heyecanla ve hızlıca karşıdan karşıya geçip bir kaç adım daha atınca işte karşımdaydı üstünde yelkenlileriyle mavi göl. Ülkemize gelen yabancıların, örneğin Ortaköy'den aşağı inerken birdenbire çıkıveren Boğaz manzarasından neden büyülendiklerini şimdi daha iyi anlıyorum. Hoş ben bile, her inişte bir daha hayran olup inerdim o yokuştan.

Boğaz'ın yanında pek de sönük kalabilecek göle ulaştığımda boydan boya kumsal, hava serin olduğu için göle giren olmasa da çocuklar, anneler-babalar, köpekler, bisikletlerle dopdolu gayet canlıydı. Sahil boyu yürüyüp göle uzanmış bir kaya parçası bulur bulmaz, suya en yakın olabileceğim noktanın tepesine tüneyip gözlerimi kapayıp dalgaların kıyıya vurup geri dönerken çıkardıkları sesini içime çektim. Doğduğumdan beri hep deniz kenarında yaşamış biri olarak bu bize olağan gelen sesin hayatımda ne kadar hayati bir rol oynadığını hissettim. Hayır beni Türkiye'ye taşımadı ses. Sadece kendimi iyi ve mutlu hissettiğim anların duygusuna taşıdı. Her ne kadar insanın genzine işleyen tuzlu deniz kokusu eksiktiyse de, o boşluğu dolduracak başka güzelliklerin varlığı insanı eksiklik duygusundan kurtarıyor; Kıyıyı boydan boya çevrelemiş yemyeşil ağaçlar, minik çocukları ile oynayan babalar ( anneler değil babalar), tasmasız serbestçe koşan ama hiç kimseyi rahatsız ermeyen köpekler ama en önemlisi yüzlerine endişenin karası düşmemiş, bulutsuz bir mavi gökyüzünde tüm ihtişamıyla parlayan güneşi, son yaz günleri olduğunun bilinciyle, neşeyle dolu dolu içine çeken insanlar...

Hemen hemen herkesin çocuklu ve köpekli olduğunu, küçücük çocukların etrafında, peşinde neşeyle koşturan anne-babaları görmek ben de bu insanların yarınlara korkusuzca baktıkları hissini uyandırıyor. Ne lüks! Bunun bir lüks olduğunun farkındalar mı acaba? Göçmen ülkesi olduğuna göre, çoğunun bir şeylerden uzaklaşmak, daha iyi bir gelecek için geldiklerini varsayarsak farkında olmaları gerek diye düşünüyorum. Ancak iyiye çabucak alışıldığı için kötüyü hemen unutabiliyor mu insan? Ya da hatırlamak istenmeyen şeylerin gömüldüğü beynin o köşesine mi gömüyorlar gelirken geride bıraktıkları korkularını? Ben bile, henüz on gün olmasına rağmen, sabahları ¨bugün gene ne olacak¨ endişesine kapılmadan, daha doğrusu aklıma bile gelmeden, o gün yapacaklarıma odaklanıp başlıyorum güne. Tek başına konsere gitmek isteyen ya da şehir merkezindeki vegan gösterisine katılacağını söylen kızıma, eskiden sadece Taksim'e gideceğini söylediğinde bile ona çaktırmadan içimde filizlenen korku tohumlarına su vermeden rahatlıkla onay veriyorum. Gerçekten lüks, büyük lüks! Üzerinde hep acının, gözyaşının, savaşların eksik olmadığı bu kadim topraklarda yaşayan bizlerin pek bilmediği, hep özlemini çektiği, uğruna nice mücadeleler verdiği bir lüks!

Hafiften tatlı bir rüzgar esiyor. Güneşin ısısını azalatacak ama üşütmeyecek kadar hafif bir rüzgar. Rüzgarın yüzümü, saçlarımı okşamasına izin veriyorum gözlerim kapalı. Kıyıya vuran dalgaların sesi, oynayan çocukların neşeli bıcırtıları, heyecanla ama birbirlerine keyifle bir şeyler anlatan insanların sesleri, köpeklerin tasmalarının şıkırtısı doluyor zihnime. Niye burada hiç kedi yok sorusu bata çıka görünüyor aralarından. Henüz buna cevabım yok. Erteliyorum soruyu. Zihnimi dolduran şeylerin içinde hiç karanlık bir şey yok. Hafifçe baş gösteren suçluluk duygusunu savuşturuyorum. İnsanca yaşamak böyle bir şey olmalı diyerek gözlerimi açtığımda güneş gölün üzerinden pırıl pırıl yansıyarak bana göz kırpıyor. 

TORONTO GÜNLÜKLERİ -2

22.09.2018

DOĞUMGÜNÜ

Dün, malumunuz doğumgünümdü. Facebook bangır bangır ilan ediyor zaten. Artık ay unuttum falan diyemiyorsunuz :) Yani eskiden hafif bir gıcık olma durumum vardı buna ama dün gayet de memnundum bu ilandan. Bilmem kaç kilometre ötede memlekete geleli daha anca bir hafta olmuş; hop doğumgünüm geldi çattı bile. Dur yahu, daha iki insana ne merhaba, ne de hello mello dememişim. Neyse şaka bir yana, ilk defa kimseyi tanımadığım bir ülkede kuzumla baş başa bir doğumgününü geçirdim. Böyle dramatize ettiğime bakmayın; fark ettim ki çok da umurumda değil bu doğumgününü meselesi. Ne büyük değişiklik! Halbuki eskiden ne önemliydi benim için. Çok eskilerde hatırlamayanlara bozulmuşluğum bile vardır yani o derece!

Bu arada elalemin banyosunu mora boyamayayım diye iyice beyaza dönmüş saçlarımı da boyayamıyorum. Baktım onu da takmıyorum. Hatta kendimi beğendim bile böyle. Yani morlarımı seviyorum tabii. O benim rengim, duruşum, hayata bir dakika deyişim ama olmuyorsa olmuyor. Hiç kendimi kahredemem. Zaten güzellik kavramım fizikselin çok ötesine geçeli epey olduydu.

Burada kendimde gördüğüm en büyük değişikliklerden biri içimdeki ev kadını ruhunun ortaya çıkması. Kendimi bildim bileli ev işini sevmem. Burada ne olduysa artık bir derleme toparlama, sürekli bir temizlik hali, her gün taze yemek olacak takıntısı. Annem görse gözleri yaşarır kadının. Diğeri ise yedi tepeli İstanbul'un yokuşlu yollarında sevmediğim yürüyüşü burada, inişi çıkışı olmayan dümdüz yollarda çok da zorlanmadan yapmam. Hoş daha günde 10.000 adımı beceremedim ama ortalama 8.000 adımda ilerliyorum şimdilik. Ah! Bir de belim ağrımasa... Yani bir hareket berekettir halleri. Bu halim bir de Ula'da ortaya çıkıyor. Bu da beni kendimi iyi hissettiğim yerlerde enerjim daha yüksek oluyor noktasına getiriyor. Şimdi soru şu: kendimi iyi hissetmeme neden olan şeyler neler? Kendi kendime kalmayı seviyor olmalıyım. Bir de tabii ki doğa.

Ezcümle, yaş oldu 55. Çoğunun sonbahar dediği yaşlar ama ben nedense bir ilkbahar havası seziyorum kendimde. Yeni bir Yasemin'e gebe; daha sakin, daha ne istediğini bilen. Kendini tanımak istiyorsan, hiç kimseyi tanımadığın bir yerde yeniden başlangıç yap demiş Paul Auster. Belki de bu Kanada buna bir vesile. Bir senenin sonucunda nasıl bir şey çıkacak ortaya merakla bekliyorum. Ha kitap okuma ve yazma isteğim daha bir alevlendi burada. İnşallah kayda değer bir şeyler çıkar bu süreçten.

Ooo epey uzatmışım gene. Bugünlük bu kadar olsun.

TORONTO GÜNLÜKLERİ -1

18.09.2018

VARIŞ

Öyleydi böyleydi derken Temmuz sonunda başladığımız koşuşturmayı Eylül'ün 11'inde bitirerek 12'sinde bindik uçağa. İstikamet Londra üstünden Toronto. Ne gerek var aktarmalı gitmeye ,THY'nin direk uçuşu var Toronto'ya diyeni paralarım.  Bilet fiyatı değil, senelik özel okul fiyatı mübarek! Eh! kurlar da tam bizim gitmemize az kala şahlanınca... Neyse biz çareyi aktarmalı gitmekte bulduk. Onca yorgunluğun üstüne beklemesiyle birlikte 16 saatlik bir yolculuk. Gözüm hiç bir şeyi görmüyor sadece varıp kendimi koltuğa, yatağa her neye ise atasım var. Üç gün kalkmayacağım yerimden. Ne bu yorgunluk diye merak edecek olursanız, yurtdışına taşınmayı bir hayal edin derim. Eviniz kendinize aitse sorun daha ufak ama insanın evi kira olunca öyle koltukların üzerini ört, kilitle kapıyı çıkıp gidemiyor tabii. Önceden eşyaları kolileyip, verilecekleri verip, atılacakları atıp 10 Eylül'de evi boşaltıp eşyaları depoya koymak bu koşturmanın en büyük parçasıydı. Ayrıca aman soğuk memleket, dolar pahalı buradan ne götürebilirsen götür, kızın eski okuluyla ilişiği kes, okullar açılacak çocukların burslarını hallet, elinde kalan kitapları okullara gönder (15 kolicik), kuaför acayip pahalı saçlarını öyle bir kestir ki kuaföre ihtiyacın olmasın vs vs gibi abuk subuk, ince detaylarla kafayı sıyırmaya ramak kala - bel zaten koli taşımaktan iptal olmuş -  kendimizi atabildik Toronto'ya. Artık hatırlamak bile istemediğim yorgunluğum. bel ağrım tabii ki öyle hemen geçmedi, geçemedi. Hele üç gün yerimden kalkmamacasına yatmak hayalim hiç gerçekleşmedi. 

Onaltı saat yolculuktan sonra 3 koca bavulumuzla Kanada kapısına dayandık dayanmasına da bakalım Kanada bizi içeri alacak mı? Benim vizem var, sorun yok da kızın Öğrenci Vizesi alması lazım. Kapıdan alırsınız dedilerdi. Zaten ister öğrenci ol, ister çalışmaya gel, ister turist olarak gel uzun bir kuyruk karşılıyor seni. Kuyruk uzun ama çalışan memur sayısı iki. Diğer memurlar duruyorlar orada. Herhalde gece saat 22:00 civarı olduğu için onlar da yorulmuştu evlatlarım! Neyse 19:30 gibi indiğimiz uçaktan  23:30 gibi kiraladığım evciğe varabildik, şükür!

Bir hafta oldu buralara geleli. İlk günler yerleşme, evin acil ihtiyaçları, yiyecek alışverişi derken geçip gitti bir hafta. Burada çoğu şey yürüyerek yapıldığından tabii zaman alıyor ama şikayetim yok. İstanbul'un yokuşlu sokaklarında imtina ettiğim yürüyüşü burada mecburen yapıyorum. Zamanla daha kolay gelecektir.

Kaldığımız yer Toronto'nun içinde ama Beaches bölgesi içinde olduğundan çoğunluğu minik minik iki katlı evlerden oluşan yeşil bir bölge. Evler o kadar küçük ki, insan kendini masal dünyasında hissediyor. Hatta bazı caddelerdeki evler ve dükkanların dizilimi insanı eski Amerikan kovboy filmlerinde gibi hissettiriyor. Aynı stil, tozlu ve eski binalar. Tam anlamıyla İngiliz her şey. Büyük bir alana yayılmış küçük İngiltere gibi. İnsanları da öyle. Sofistike insanlar görünmüyor ortalarda. Toronto Kanada'nın en büyük şehirlerinden biri olmasına rağmen öyle büyük bir şehir havası yok. Her şey sakin. İnsanlar son derece spor. Öyle şık, yüksek topuklu plaza kadınları görünmüyor ortada. Ya da ben henüz görmedim. Şehir merkezinde veya Financial District dedikleri bankaların merkezlerinin olduğu bölgede olabilir ama ben henüz gitmedim o bölgeye. Arada gördüğünüz takım elbiseli kravatlı bir adam bayağı sırıtıyor. Yani şehir ama şehir gibi değil burası.

Adım başında orta boyutlu parklar var. Yemyeşil, iyi bakılmış çimen, bir köşesinde muhakkak çocuklar için oyun parkı oluyor. Parklar kadar sık görebildiğiniz diğer şey hayvan hastaneleri veya veteriner klinikleri. İnsan hastanelerinden kesinlikle daha çoklar. Sokaklarda da hemen hemen herkesin köpeği var. Kedi hiç görmedim. Sokak köpeği de. Bir de sürekli pusetli kadınlar görüyorsunuz. Avrupa gibi hayvanı bol çocuğu az ülkelerden değil burası. Sincaplar zaten her yerde.

Tabii ki göçmen ülkesi olduğu için her milletten insan var. Çekik gözlü Asyalılar çoğunlukta. Gerçek Kanadalı diye bir şey var mı bilmiyorum. Tarihe göre burada Aborjinler ve Kızıderililer yaşıyormuş. İlk olarak da İrlandalılar göç etmiş. Onların torunlarının torunlarını Kanadalı sayabilir miyiz bilmiyorum. Güzel olan bu toprakların esas sahipleri ve sonradan gelenler gibi net bir ayırım yok. Herkes güleryüzlü ve konuşkan. İnsanı ürküten bir yer değil. Rahat hissediyor insan kendini. Yabancı da hissetmiyor.

Bir düzen kurduk gidiyoruz bakalım. Hayırlısı inşallah!

HAYALLERLE BAŞLAR HER ŞEY

Bir buçuk senedir yazmamışım bloğa. Belki o süreden bu yana Kiltablet Fanzin'de öykü yazıp, kitap tanıtımları yaptığımdan, belki o tarihlerden bu yana kurucusu olduğum Her Çocuk Bir Tohum adlı sosyal sorumluluk projesine iyice yoğunlaştığımdan, belki de yazmaktan ziyade yapmaya odaklandığımdan. Belki hepsi etken ama sonuçta bugüne gelmişiz işte. Kiltablet ve Her Çocuk Bir Tohum nedir bilmeyenler için birer cümleyle geçeceğim. Daha fazlasını merak edenler, ikisinin de Facebook'ta sayfaları var, oradan bakabilirsiniz. Kiltablet aylık çıkardığımız bir öykü kültürü fanzini. Her Çocuk Bir Tohum ise yoksun bölgelerde eğitim gören anasınıfı, ilkokul ve ortaokul öğrencilerinin eğitimine destekte bulunan bir sosyal sorumluluk projesi. Bunca aradan sonra durup dururken ne beni bilgisayarın başına geçirdi diye soracak olursanız, son günlerde yaşadığımız acı çocuk tecavüzü ve ölümleri karşısında hangi görüşte olduğu fark etmeksizin çoğu kişinin "idam idam" diye bağırınması! Şiddetin her zaman daha fazla şiddet doğuracağına inanan biri olarak bu çözümün asla işe yaramayacağını ve çözümün eğitimde olduğunu savunuyorum. Ee, biliyoruz. Bunun için blog yazısı mı kaleme alınır dediğinizi duyar gibiyim. Haklısınız. Biliyoruz bilmesine de bu konuda arpa boyu ilerleyemediğimiz gibi fersah fersah da geriliyoruz. Bu bizi daha da karanlığa sürükleyecek çığlıkları duydukça epeydir kafamda dolanan bir konuyu sesli söylemek ve sizlerin düşüncelerini almak istedim.

Üç senedir yürüttüğüm Her Çocuk Bir Tohum projesinde çalışmalar yaparken, yöntemleri farklı olsa da benzer amaçlarla yola çıkmış bir çok kurum, kuruluş, vakıf, dernek, şahısla tanıştım. Tanışmadıklarımı da, karşıma çıktıkça inceledim. Her birini çok takdir ediyorum. Çok güzel şeyler yapıyorlar. Bu kadar çok duyarlı insanımız olması ayrıca çok umut verici. Ancak, yoksun bölgeler dediğimiz çoğu Doğu bölgelerimizde olduğunu düşündüğümüz - aslında Batı bölgelerimizin de köylerinde durum çok iç açıcı değil-  köylerimizde, ilçelerimizde okuyan çocuklarımıza inanılmaz miktarda yardım gittiğini fark ettim. Bunların bir kısmı kıyafet olmakla beraber, kitap kırtasiye gibi eğitim araçları da yoğunlukta. Ulaşılamamış daha bir çok okulumuz olmasına rağmen ulaşılmış da bir çok okul var. Bu kadar desteğin gittiği bu bölgelerden arada deniz yıldızları çıkmasına rağmen genel anlamda bir kültür değişikliği hâlâ gözlenmiyor. Bir veya bir kaç kışı gönderilmiş bot-montla geçirmiş çocuklarımız, rafları tozlu kitaplarla dolu bir çok kütüphanemiz, bir -iki sene kullanıldıktan sonra atıl bırakılmış veya başka bir odaya çevrilmiş laboratuarlarımız, hâlâ liseye kız çocuklarımızın gönderilmediği köylerimiz var. Bu kadar giden desteği yani kaynağı verimli kullanamıyoruz hissindeyim. Bu kaynak nasıl doğru kullanılır? Nasıl eğitime önem veren, kendi bölgesini geliştirmeye istekli, öğrenilmiş çaresizlik yerine üretken bir toplum olmaya yöneltilir gibi sorular dolaşıyor kafamda. Bunca senedir uzanan ellere rağmen çok büyük bir fark yaratılamadığına göre nerede yanlış yapıyoruz? Yüzlerce deniz yıldızı yaratmak yeterli mi?

Şöyle bir çatı hayal ediyorum: Bütün bu yolda çalışanların, eğitim adına proje üretenlerin, bir araya gelerek ortaklaşa belirledikleri bir eğitim politikası çerçevesinde şehir şehir ele alarak bu eğitim politikasının yaygınlaşmasını sağlamaları, gene bu grup içinden veya destek vermek isteyen uzmanlarla ölçme değerlendirme ekiplerinin kurularak bu şehirleri, bu şehirlere bağlı ilçe ve köyleri takip etmeleri, bir yandan da öğretmenlerimizi geliştirecek kurslar, seminerler vs düzenlenmesi gibi aynı hedefe odaklanmış bir eğitim seferberliği yapılması. Şu ana kadar oraya buraya, son derece iyi niyetle kullanılmış maddi manevi her türlü kaynağın ortak bir havuza aktarılarak bir program çerçevesinde kullanılması. Devletin bunu kendisine karşı yapılmış bir hareket olarak görmeyip halkla birlikte toplumun yükselmesi, eğitim kalitesinin artırılması için elele yürünen bir hareket olarak görmesi. Çok mu ütopik? Uçtum mu gene?

Uçtuğumu düşünüyorsanız, Alman bir babaya sahip olarak içinde zaman zaman yaşadığım Alman kültüründe gözlemlediğimi aktarayım. Biliyorsunuz Almanya 2. Dünya Savaşı'ndan yenik çıktı. Babamın da bizzat şahit olduğu bir yoksulluk hakimdi. Savaş bittiğinde dokuz yaşındaydı. Ancak kısa sürede disipline dayalı ortak bir kültür yaratarak ülkeyi kısa sürede toparlamayı başardılar. Sizi biraz güldüreyim. Sabaha karşı saat 04:00'de kimsenin geçmemesine rağmen beş dakika boyunca kırmızı ışığın yeşile dönmesini belleyen bir adamdı rahmetli babam. Bunu sadece babamın yaptığını düşünürken bu ve benzeri bana abartlı gelen bazı davranışları, tepkileri bir çok Almanın yaptığını gördüm. Önemli olan ortak bir bakış açıları, benzer inançları ve umutları olmasıydı. Bu onları birleştirmiş ve tüm halk elbirliğiyle daha iyi günlere doğru hareket etmiş olmalılar diye düşünüyorum. Yani orada burada parça parça, benzer niyet ama farklı yöntemlerle değil birleşerek daha güzel ve etkin şeyler yapılabilir diye düşünüyorum.

Olma mı? Olsun, hayallerle başlar her şey...

Bİ SİLKİNİN YAHU!

Uzun zamandır kalemi elime almadım, alamadım. Birazı keyifsizlikten, çoğu vertigodan. Bir yandan yazsam ne yazacağım ki durumu; içim kara, umutsuzluk akacak kalemin ucundan. Beşiktaş, Kayseri patlamaları olmuş. Gencecik polislerimiz, askerlerimiz ve bahtına o anda oralardan geçmek düşen şanssız sivillerimiz ölmüş, ne yazabilir ki insan? Acı, keder, öfke bir taş gibi oturuyor insanın içine, dili lâl oluyor, eli tutmuyor. Başım zaten fıldır fıldır, ne okumak ne yazmak mümkün. Ama gene de karanlığa uyansak da sabah oluyor, insanın karnı acıkıyor ve hayat devam ediyor.

Baş dönmesinden eve bağlı kaldığım bu süreç içinde yapabildiğim nadir şeylerden olduğu için bol bol film, dizi seyrederek, yeni çıkarmaya başladığımız KİLTABLET adlı fanzinimizin bloğunu hazırlayarak , bir senedir içime neşe, mutluluk veren çocuklarım ve öğretmenlerimin ihtiyaçlarıyla ilgilenerek geçirdim zamanı. Yılbaşına yaklaşırken bu tatsız zaman insana yılbaşı kutlaması isteği vermese de adettendir diyerek sevdiklerime el yapımı reçel ve erişte hazırlayarak, onların paketlemesini süsleyerek biraz havaya girmeye çalıştım. Böyle zamanları günlük gaile içinde ihmal edebildiğimiz ailemizle, dostlarımızla bir araya gelmeye bahane olduğu için severim. İçimize çöreklenmiş umutsuzluğa, isteksizliğe karşı ilaç gibi sevdiklerimizin sevgisine, şefkatine sığınmak iyi gelir.

Herkesin çaresizce eski seneyi kovalayıp yeni seneye umut bağlamasını paramparça etti yılbaşı gecesi olan katliam.  Hoş, geceden sabaha yeni seneye evrilmekle hayatın birden gül pembe olacağını beklemek saflık olurdu zaten. Ancak her yaşanan kötü olayda, bu kötülüklere alışmadığımızın, alışamayacağımızın belirtisi olarak gene şok yaşadık. Bir Bakanımızın “ Terörle yaşamaya alışmalıyız “ söylemine inat, insanlığını koruyabilenler acıya, kötülüğe alışamamış ruhlarıyla, zihinleriyle acıyı derinden hissedip isyan ettiler.

Erken yattığım için haberim yoktu katliamdan sabah uyandığımda. Gözümü açar açmaz öğrendiğim haberden sonra gene lâl oldu dudaklarım, beynim uyuştu, dondum kaldım.  Hayalet  gibi gezerken, çocuklarla ilgili projeyi beraber yürüttüğümüz arkadaşımdan gelen “ hallettin mi o işi? “ mesajına bakıp kaldım. Kısaca “yok” cevabımdan anlamış olmalı ki “ kendine gel!Hayat devam ediyor, daha kararlı ilerlemeliyiz “ yazdı. Ve kendime geldim!

Son birkaç senedir televizyon ve gazeteyi kaldırmıştım hayatımdan zaten. Sosyal medyadan takip ediyorum haberleri.  Haber takip etmeyi de bıraktım. Neresinden tutacağımı bilemediğim saçma sapan söylemlere itiraz, isyan için yazıp söylesem ne fayda! Aynı frekansta olmadığım insanlara bir şey anlatmak imkansız. E aynı kafada olduklarıma bir şey anlatmaya gerek yok. Sadece sen, ben, bizim oğlan konuştukça daha da içimiz kararıyor.  Büyük olayları ister istemez duyuyoruz. Savaşa falan girsek maazallah haberim zaten olur. Boşuna zaman kaybı!

Bana her zaman mutluluk veren çocuklarıma ve öğretmenlerime sarıldım yeniden; hem de sımsıkı. Moralim düzeldi, enerjim yükseldi. Valla vertigom bile iyileşmeye durdu.  Bir öğrencimizin öğretmeninin “Ben Ne için Varım? “ sorusuna verdiği “ ben bir doğru yapınca içimde pır pır kelebek uçuran bir kızım, ben doğruyu göstermek için varım “ cevabı, benim de bir zamanlar içimde pır pır kelebeklerin uçtuğunu hatırlattı. Ve o kelebeği uçurmaya karar verdim. Umut, dünyanın acımasızlığından habersiz bu çocukların yarınlara masumane bakışlarında gizli.  Sırf bu bakışları köreltmemek, onları yarı yola bırakmamak için bile devam etmeli insan hayata. Sana güvenle, umutla bakan bir çocuğu nasıl yarı yolda bırakabilirsin ki? Vicdan elvermez.

Hem yüzlerce savaş geçirmiş bu dünya yaşamaktan vazgeçmiş olanlarla dolu olsaydı, bugün hala var olabilir miydi insanoğlu? Lütfen unutmayalım, her zaman ölümler olmasına rağmen her gün bebekler de doğuyor. Her bebek bir umut demek!

Bi silkinin yahu! Kendinize gelin. Bir şeyin elinden, ucundan, kıyısından tutun. Çalışın, dışarı çıkın, sevdiklerinizle sarılın. Müziği, kitabı, sanatı eksik etmeyin hayatınızdan. Etrafınıza umutsuzluk tohumu ekmeyin. Ne olacak bu memleketin hali sohbetlerini bırakın, ne yapabilirim bu memleket için sohbetlerine dönün! Ben bundan sonra bu tür sohbetlerde yokum, duyduğum yerde kalkarım masadan. Baştan söyleyeyim de sonra darılmaca kırılmaca olmasın. 

DARBE OLMUŞ, ULALIYA NE?

Sevr Antlaşması imzalamış, kapitülasyonlar altında ezilmiş Osmanlı Devleti’nin, Gazi Mustafa Kemal Paşa tarafından gerçekleştirilmiş Kurtuluş Savaşı’yla özdeşleştirilerek (nasıl bir özdeşleştirmeyse bu) 2. Kurtuluş Savaşı’na çevrilen, altı saatlik “kalkışımlı” darbe girişiminin üzerinden neredeyse bir ay geçti. OHAL durumu da devam ediyor. Herkes bu garip hal ile baş etmenin yolunu, bir şekilde, kendine göre bulmuş. Günler güne ekleniyor, her gün kanun hükmünde bir kararlar çıkıyor, yasaklar konuyor, kimisinden vazgeçiliyor, tutuklananlar, gözaltına alınanlar gırla, sonra bazıları serbest bırakılıyor, destan havasında mitingler yapılıyor, M.K. Atatürk’ün “Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir” sözünden yola çıkılarak “Hâkimiyet milletindir” lafı, imzasız, her yere kocaman kocaman asılmış falan. Özetle bir keşmekeş devam ediyor, kimse ne yaptığını bilmiyor ama herkeste bir tedirgin bekleme hali belirgin. Hangi düşünceye sahip olursa olsun, bu durumun nasıl sonuçlanacağını, ülkenin nasıl bir nihai alacağını her bir vatandaş merakla, endişeyle, umutla bekliyor.

Herkes bu garip halle baş etmenin yolunu kendine göre bulmuş dedim ya, ben de darbenin ertesi günü, baktım uçaklar kalkıyor, kızımın bu gergin ortamın içinde olmasını istemediğimden, zaten var olan biletimizi kullanarak güneye doğru yola çıktım. Uzaklardan, rüzgârın taşıdığı selâ sesine rağmen demokrasi nöbetçilerinin olmadığı bu tatil beldemize daha önce gelmiş olan insanlar normal bir şekilde tatillerine devam edip denize giriyorlardı. Deniz, güneşle pek aram olmadığından, ata topraklarım olan Ula’ya gittim. Son zamanlarda, her ruhum sıkıldığında, her yalnız kalıp içime dönmek istediğimde, her bu yapmacık, sahte, insani değerlerini yitirmiş dünyadan uzaklaşıp saflığa, basitliğe, gerçekliğe ihtiyacım olduğunda gidip sığındığım bir yer Ula.

Merkez nüfusu 5.685, civar köyleriyle birlikte nüfusu 23.000’lere varan, Muğla’nın bir ilçesi Ula. Sıklıkla İzmir’in Urla ilçesiyle karıştırılıyor. Son zamanlarda adı duyulmaya başlayan Ula’ya bağlı Akyaka’dan evvel, adı pek bilinmediğinden, hemen Urla’ya bağlıyor insanlar. Hayır, Urla değil Ula demekten dilimde tüy bitti ama olsun. Hoş, çok da bilinsin mi, oraya akın akın gelip dokuyu bozsun istiyor muyum o da ayrı konu. Ulalı yönetmen sevgili Yüksel Aksu, Ula’da ve Ulalı halkı oyuncu olarak kullanarak çevirdiği Dondurmam Gaymak, Entelköy Efeköy’e Karşı ve İftarlık Gazoz filmleriyle yöreyi yeterince tanıttı zaten. Meydandaki kahvede, kahve içerken konuştuğum kahveci bu durumdan biraz şikâyetçi. “5000 nüfus yabancılarla 10.000’e yaklaşıyor. Bozulacak buralar, huzurumuz kaçacak abla” diyor mesela. O kadar parada gözleri yok yani. Ancak okumak için büyük şehirlere gidip oralarda kalanların, geri gelip aile yadigârı evlerine sahip çıkıp onarmalarından, bilgilerini, tecrübelerini ilçeye taşımalarından memnunlar.

Darbenin hiç uğramadığı, selânın okunmadığı, demokrasi nöbetçisi diye kimsenin ortalarda gezinmediği bu topraklarda aradığım huzuru buluyorum. Yaz mevsimi olması sebebiyle düğün üstüne düğün olan bu ilçede her gece davul, zurna eşliğinde zeybek, harmandalı, Ankara havaları yükseliyor hatta. Genellikle meydanda yapılan bu düğünler halka açık, kimsenin davetiyeye ihtiyacı yok, düğün sahibini tanıyan tanımayan geliyor. Sıcak havanın evlerde durmayı zorlaştırdığı bu günlerde, sinemaları yıkıldığı için başka eğlenceleri olmadığından, bebeğini pusete koyan, çekirdeğini çantasına atan, ayağında şalvarıyla meydana dizilmiş, filmlerden gördükleri üzere sanırım, üzeri kumaş ve kurdeleyle süslenmiş plastik sandalyelerde yerini alıyor. Kızlar ortada göbek atıyor, oğlanlar duvarın üzerine dizilmiş kızları kesiyor. Ablalar, teyzeler oturdukları yerden karşı cepheyi kesip kimler gelmiş düğüne, kız tarafı kim, oğlan tarafı kim dedikodusu yapıyorlar. Düğünün asıl misafiri olsun, olmasın herkese plastik kaplar içinde pasta ikram ediliyor. Esas ikram öğlen yapılan düğün yemeğinde. Herhalde davetiye düğün yemeği için kullanılıyor. Etli yahni, kuru fasulye, keşkek ve yoğurtlamadan oluşan bu menü tüm düğünlerin ana menüsü. Öğle sıcağında yemesi ağır olmasının yanı sıra hemen hemen her gün aynı yemeği yemek zorunda kalıyorlar ama kimse şikâyetçi değil bundan. Yörenin âdeti öyle. Ben İstanbul şımarıklığımla fark ediyorum sadece. Her akşam, oturduğum bahçeden, bir duble rakı koyarak eşlik ettiğim bu düğünler, darbenin üzerimde bıraktığı tedirginliği davul tokmaklarıyla ezip un ufak ediyorlar. Hatta sonunda, kendimi meydana atıp, o gece iki ayrı mekânda yapılan düğünleri geziyorum. Her iki düğünde de, tanımamalarına rağmen, sıcak bir hoşgeldiniz’le karşılanıyorum. Ne hoş.

Meşhur miting günü, her ne kadar Ula'nın rehavetine kaptırmışsam da kendimi, memleket meselelerinden bu kadar uzak kalmak olmaz diyerek açtığım televizyonu izleyebildiğim yarım saatten sonra, tahammül sınırımı aştığından, kendimi bahçeye attığım an, bahçe duvarı boyunca davul zurna sesiyle yürüyen, direğe takılı bir Türk bayrağı gördüm. 81 ilde naklen yayın yapılacağını bildiğimden, burada da tezahürü böyle demek ki düşünürken, o güne kadar darbe marbe umurları değil, kendi hallerince, küçük dünyalarında mutlu mesut yaşıyorlar diye imrenerek baktığımdan nasıl bir hayal kırıklığı yaşadım anlatamam. Hayal kırıklığının yarattığı bir öfkeyle bahçe kapısına koştuğumda, bayrağın arkasına takılmış bir güruhun davul zurna eşliğinde yürüdüğünü gördüm. Neler oluyor dediğimde “gelin almaya gidiyoruz “ cevabı içime su serpti. Takıldım peşlerine. Gelin evinin kapısında halaylar çekildi, damat omuzlara alındı, gelin naz etti, davullar zurnalar daha da coşkulu çalmaya başladı, gelin evden çıksın diye paralar saçıldı, sonunda hem ağlarım hem giderim havasındaki gelini aldık, yakışıklı damada teslim ettik. Miting kimsenin umurunda değildi. Bu bayrak ve miting konusunu bir Ulalı'ya anlattığımda, “ darbe İstanbul’da olmuş, Ankara’da olmuş, Ulalı'ya ne?” diyerek konuya son noktayı koydu.

Bu basit, olduğunca yetinen ama çocukları kız-erkek diye ayırt etmeden okutmak için çabalayan, az olsun ama öz olsun mantığıyla yaşayan Ula halkıyla geçirdiğim günler sayesinde darbenin ruhumda yarattığı travmayı bayağı hafiflettim. Ülke meseleleri veya özel ne varsa geride bırakıp, sanki anneannemlerle birlikte hep bu topraklarda yaşamışcasına kendimi yeniden doğmuş gibi saf ve mutlu hissettim. İstanbul’a döner dönmez yaşadığım trafik kaosu, Boğaziçi’nin değiştirilmiş adı (buna fena takmış durumdayım. Doğu’da yüzlerce askerimiz şehit oldu, onlara herhangi bir köprü, bir yer bahşedildi mi? Hem de gerçek şehit onlarken…) bana merhaba demekten imtina eden komşular gibi geldiğime bin pişman eden şeyleri gördükçe dönesim geliyor bu naif, basit, hayatı geldiği gibi yaşayan, sıcak, samimi, gerçek insanların arasına. Kalabalığına rağmen, insanın birbirine dokunmaktan korktuğu, gittikçe bireyselleşip yalnızlaştığı büyük şehirlerde varoluşumun yapay kalıplar altında ezildiğini hissediyorum. Ula'da, küçük yerlere mahsus bir dedikodu mekanizması işliyor tabii ama onu da hallediveririz gari. Hem dedikoduyu kim sevmez ki?..