MÜNASEBETSİZ MUTLULUK

Gece 1’e geliyordu haberi duyduğumda.  Arkadaş sohbetiyle geçmiş keyifli bir gecenin sonunda, yatmadan evvel “e, neler konuşulmuş bizim grupta? “ diye bakarken, bir arkadaşımızın keyifle akan sohbetin arasına birden bırakıverdiği cümleyle tıpkı Atatürk Havalimanı patlamasını Almanya’da gene keyifle yaptığımız Frankfurt gezmesinden yorgun eve döndüğümüzde yorgunluktan mayışmış koltukta otururken, internette bir şey ararken son dakika haberi olarak önüme düşüverdiği ya da geçen yaz Özgürlük grubuna yapılan saldırıyı Ula’da ağaçların altında, önümde uzanan yeşilliğe, ardındaki dağlara, neşeyle öten horozlardan, kuşlardan aldığım hazla çektiğim bir iki fotoğrafı arkadaşlarla paylaşırken birden okuyuverdiğim, bir diğer Ankara patlamasını bir doğum günü yemeğinde duyuverdiğim gibi.

Her bir saldırı, patlama, onlarca masum insanın hayatın içinde normal akışlarında işlerinden, okullarından, gezmelerinden dönerken ölüvermeleri, ruhlarına kazınan yaralarla yaralanmaları insanı sarsıyor, haberi almadan evvel alınan keyiften suçluluk hissettiriyor. Bütün keyif, yarına dair hayaller, umutlar sigara dumanı gibi havaya uçup dağılıyor, yerini karabasan gibi bir umutsuzluk, korku, endişe kaplıyor. Bir süre bu psikolojiyle yaşanıyor sonra insanın içindeki yaşama arzusunun bir tezahürü olarak yeniden normal hayata dönülüyor. Ancak görünen o ki, bu terör örgütü sıklıkla yaptığı  saldırılarla insanları normal hayata döndürmemeye azimli. İnsanların içine dehşet, korku, endişe tohumları ekerek herkesi bir teyakkuz halinde tutmaya niyetli. 

Bu topraklarda yaşan bizler, maalesef, çift taraflı bir terör tehlikesi altında yaşadığımız gibi, ülke yönetiminin neredeyse hemen her gün çıkardığı yeni bir iç karartıcı kararla her taraftan kötülükle, vicdansızlıkla, acımasızlıkla sarılı haldeyiz. Ortaçağ distopyası içinde yaşarken aldığımız, alabildiğimiz iki gram nefeslerle ayakta durmaya çalışıyoruz. Gülmelerimiz endişe, kahkahalarımız suçluluk dolu.  Ah! Herta Müller seni ne çok anıyorum bir bilsen. Her böyle suçluluk dolu bir kahkaha attığımda romanında “münasebetsiz mutluluk anları” deyişin geliyor aklıma.

Ne zaman bitecek bu? Ne zaman yeter diyecekler? Kaç masum insanın ölümü onları tatmin edecek?  Ne olursa hedeflerine ulaşmış olacaklar? Dünyaya savaş açmışlar, neye güveniyorlar? Hem Hıristiyanları, hem yoldan çıkmış Sünni olmayan Müslümanları, Yahudileri dize getirip tüm dünyayı korkuyla, baskıyla Müslüman yapacaklarmış. Korkudan kabul edilmiş bir dinden ne anladım ben? Gerçekten hissederek, inanarak kabul edilmemiş bir dini inançtan kime ne fayda gelir? Bunların arkasındaki gerçek oyun ne? Nato, Birleşmiş Milletlerin elinde bunlarla savaşacak kadar yeterli güç yok mu ki adım atılmıyor? Bunların elinde bu kadar silah, patlayıcı, finansal güç olması ilginç değil mi? Her kimin elindeyse kuklaların ipleri bu kadar vicdansız, acımasız mı? Nedir bu güç merakı? Trump, Johnson gibi kişilerin prim yapması, yükselen ırkçı değerler dünyanın geleceğini daha karanlık günlere hazırlamıyor mu? Bu gözü dönmüş örgüt nasıl bu kadar yandaş toplayabiliyor? Müslüman kökenli olsun olmasın neden bir çok genç erkek-kız bu örgüte katılıyor? Hangi değerlerin, duyguların üzerine oynanıyor bu oyun?Gerçekten artık bir şey anlamıyorum, bilmiyorum. Uykusuz geçmiş bir gecenin ardından, yüreğime binmiş ağırlıkla yazıyorum.

Yalnız bu kadar art arda gelen terör olayının insanda yarattığı ters bir etki oluşmaya başladı. Eskiden bu tür bir olayda günlerce üzülürken artık yarının ne getireceğini bilemediğinden insanlar, bu olayların üstünden daha çabuk geçiyor ve kaderci bir yaklaşımla, önlerinde ne kadar zaman kaldıysa nefes alacak, en iyi şekilde yaşamaya çalışıyorlar. Örneğin ben, eskiden terör saldırısı uyarısı yapıldığında kızıma aman metroya binme, kalabalık yerlere girme uyarısı yaparken, bugün Kadıköy’de arkadaşımla buluşacağım diyen kızıma bir şey diyemiyorum, demiyorum. Yemeler, içmeler, gezmeler, almalar, satmalar azalmıyor bilakis ne kadar yaşayacağım belli mi duygusuyla artıyor gibi bir his içindeyim. Oysa ki, son yıllarda dünyada uzun yıllar karşılığını bulmuş tüketim çılgınlığı azalmaya başlamış, kişisel gelişim, yoga, meditasyon vs gibi ögelerle insanlar kapitalizmin oyunlarından uzaklaşıp kendi içlerine dönmeye başlamıştı. Doğal akışında bırakılsaydı zaman içinde dengeye oturabilecek gibi duruyordu her şey. Kapitalist düzenin aktörlerine iyi gelmedi galiba bu hal.

Bugün sokakta işlerim var. Yarın çıkacağım tatilin son hazırlıklarını yapmam lazım. Yazmakta olduğum öykünün taslağını unutmamam, okumak üzere yanıma alacağım kitapları belirlemem, kedilerimin aşılarını yaptırmam, ödenmemiş faturalarımı ödemem gerek. Yüreğime binmiş tonlarca ağırlığa rağmen bunları yapmalıyım.Münasebetsiz mutluluk anlarıma yenilerini ekleyerek bu çivisi çıkmış dünyada var olmaya, üretmeye, sevginin, iyiliğin, paylaşmanın varlığına inanmayı sürdürmeliyim. Ne de olsa hayat devam ediyor. Etmeli de…

HÂLÂ UMUT VAR

Gün çok keyifli başlamadı bugün. Çalan saate rağmen bir uyanamama, uyanınca da bir kalkamama hali. İsteksizlik. Dün akşamdan sıkıntılı bir hal. Geçmeyen bir baş ağrısı. Eve gelince zarla zorla üç cümle edip odasına kapanan bir genç kız. Sessiz bir ev. Büyüyen bir sessizlik. Büyüdü büyüdü uykumu da kapladı. Huzursuz bir gece…

Sürünerek de olsa kalkılınca, günün haberlerine her zamanki gibi bir göz atmaca. TBMM Boşanma Komisyonu’nun önerdiği azaltılan kadın ve çocuk hakları haberi keyifsizliğimin üzerine tüy dikti. Avusturalya’da, bir televizyon kanalında yayınlanan paneli seyrettim. Panelin konuşmacılarından Somali kökenli, Müslümanlıktan çıkıp ateist olmuş Hollandalı aktivist Ayaan Hirsi Ali’nin İslam’da reform yapılması gerektiğini savunduğu Heretic adlı kitabını incelerken, kitaba okurların yaptıkları yorumları okudukça içimde gittikçe büyüyen onlar nerede, biz nerede hissi. Gittikçe çoğalan bir anlamsızlık duygusu beni çevreledi, sardı, yaşama karşı yoğun bir isteksizlikle sarmaladı.

Ama olmaz! Saat 14:00’de dişçide randevum var. Geçen hafta iptal etmişim zaten. Gitmek lazım. Sokağa çıkmak iyi de gelebilir. Biraz yürümek. İnsan gürültüsünün içine karışmak. Hazırlanıp gittim. Her zaman sohbetli geçen dişçi seanslarım bu sefer konuşmadan geçti. Durgunsun, dedi. Evet, durgunum. Hiçbir şey yapasım yok. Her şey çok anlamsız…

Çıktım oradan. Gene kitap, defter vs’nin içinde biraz keyif yakalamak amacıyla Yapı Kredi Yayınları’na, oradan da kırtasiyecilere uğradım. Aldım gene bir şeyler. Bu sefer sadece iki kitap. Kitap alımı konusunda kendimi eğittim son zamanlarda. Azar azar alıyorum ki, okunacak kitaplar rafım çok şişmesin. Şiştikçe yetişemiyorum diye moralim bozuluyor. Keyfim hâlâ çok düzelmedi. Bahar ayı olmasına rağmen güneş pırıl pırıl oynaşmıyor benimle. Dalgın dalgın yürüyorum. Bana çarpan insanlar dışında kimseleri fark etmiyorum. Balıkçıları görmüyorum. Aklımda gene binbir düşünce. Birinin affedersiniz, demesiyle ayrılıyorum kara düşüncelerden. Tanıdık bir yüz…

Bu tam dört ay evvel, gene aynı noktada karşılaşıp sohbet ettiğim, engelliler için dergi satmaya çalışan Oğul. Hani Küçük Şeyler adlı yazımda bahsettiğim, Sultanahmet patlamasının ertesi günü bana umut aşılayan genç. Hâlâ orada olup, hâlâ aynı amaç uğruna didinmesi içimi aydınlattı. Gene sohbet ettik biraz. Down sendromlu ve otistik çocuklara resim dersi vermeye başlamış. Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Akademisi’nde resim öğrencisiydi. Resim dersi almak isteyebilecek tanıdığınız böyle çocuk var mı diye sordu. Bildiğim yok ama sorarız etrafa dedim. Rahatsızlığı olmayan çocuklara da verir misin ders, diye sordum. Hayır, onların daha çok ihtiyacı var, dedi. Hâlâ Haldun Taner Sahnesi’nde Çarşambaları saat 16:00’da engelliler için kitap okuyormuş. Onun varlığı, gençliğine rağmen yaptığı gönüllü işlerden vazgeçmeyişi içimde kaybolmaya yüz tutmuş yaşam isteğini tetikledi. Ağır adımlarım hafifledi. Beni evime götürecek minibüse doğru yürürken kafamın içinde dolanıp duran “hâlâ umut var” cümlesi kendiliğinden bir şarkıya dönüştü.  Evet, evet benim hâlâ umudum var…

https://www.youtube.com/watch?v=ROtKJurTdbI

ESKİDEN

Dün yollardaydım. Hava sıcak, trafik hafif sıkışık. Radyo açık, art arda güzel müzikler çalıyor. Dalmışım düşüncelere, oradan buradan düşünüyorum bir şeyler. Birden çalan şarkının sözleri çarptı kulağıma. I am nothing without you ( sensiz ben hiçbir şeyim) diyor bir kadın şarkıcı. Yana yakıla bir aşk şarkısı söylüyor. İrkildim. Ne demek sensiz ben hiçbir şeyim? Aşk tabii ki çok güzel bir şey. İnsanı kendi özüne taşıyan en kuvvetli etken ama sensiz ben hiçbir şeyim? Fazla abartılı. “Ben bir şeyim ama seninle her şey daha güzel” daha uygun geliyor bana. Bizim Türkçe şarkılarda da çok vardır bu yandım, bittim, kül oldum durumları. Kendini bir erkeksiz var hissetmeyen kadınlara çok uygun! Halbuki önce varlığımız olabilmeli ki aşk olsun.

Sonra aklım eskilere gitti. Eski dediğime bakmayın üç-beş sene evveli. Bahar ayları geldi mi, facebook gibi sosyal medya ortamlarında bir aşk şarkıları, aşka dair alıntılar, çiçek böcek resimleri, aşk arayışları gırla giderdi. Hatta Durun İnecek Var kitabımda Aşk Olacaksa Eğer başlıklı yazımda buna değinmişim. Yazının tarihi 26.4.2011 yani beş sene evvel. Çok eski değil. Şimdilerde bakıyorum aşkın a’sı geçmiyor paylaşımlarda. İnsanlarda hâl kalmamış, istek kalmamış ya da o kadar karanlık ki gündem aşktan bahsetmeye utanır olmuş insanlar. Çavuşesku dönemini yaşamış yazarlardan Herta Müller’in Keşke Bugün Kendimle Karşılaşmasaydım adlı, dönemin baskısını anlattığı kitabında aşkı, mutluluğu hissettiği nadir anları “münasebetsiz mutluluk “ olarak nitelendirdiği gibi bizlerde sanıyorum artık münasebetsiz buluyoruz aşktan bahsetmeyi. Oysa aşk insanın içine yaşam enerjisi veren, kendi potansiyelini en ortaya çıkaran bir duygu yoğunluğu. Keşke herkes âşık olsa… Daha sıcak, daha sevgi dolu bakardık hayata cümleten. Burada Jack Nicholson ve Helen Hunt’ın oynadığı Benden Bu Kadar ( As Good As It Gets) adlı filmde Jack Nicholson’ın Helen Hunt’a söylediği “ seni seviyorum çünkü sen benim içimdeki iyiyi ortaya çıkarıyorsun “ repliğini anmadan geçemeyeceğim.

Eskiden Pazar yazıları yazardı köşe yazarları. Gündemden uzak, hayata dair. Aşktan, kitaplardan, doğadan, gittikleri yerlerden, genel kültürden, güzelliklerden bahsederlerdi. Bir günlüğüne her şeyden uzaklaşıp insanı hafifleten yazılar. Şimdilerde gündem o kadar acı ve yoğun ki, kimisi hâlâ devam etse de, çoğu gündeme dair ya da bir şekilde ucu gündeme dokunan yazılar yazıyorlar. Haksızlar diyemem. Ancak unuttuğumuz duyguları, içimizdeki iyiyi hatırlamak, var olanı kaybetmemek için hâlâ güzelliklerin paylaşılması gerektiğine inanıyorum. Yılmamak için, yaşama dair inancımızı kaybetmemek için üzerimize boca boca dökülen kötülüklerden ara sıra sıyrılmaya, devam etme gücümüzü korumak için ruhumuzu zaman zaman dinlendirmeye ihtiyacımız var. Şiirden, şarkıdan, sanattan, aşktan bahsedelim biraz. Jack Nicholson’ın dediği gibi içimizdeki iyiyi çıkaralım. En azından Pazarları… 

İÇİM ACIYOR...

Dün akşamdan beri öyle oturdum kaldım. Tam gülüp söylerken whtasapp’ta arkadaşlarla,  birisinin “Ankara’da patlama olmuş gene “ yazması bomba gibi düştü ortaya. Öyle bırakılıvermiş gibi, aniden…  Cümlenin ağırlığı aklımızı, beynimizi karıştırdı. Havada uçuşan kollar, bacaklar gibi ruhumuzun kıvrımları… Unutmaya çalıştığımız ama unutamadan sadece canlı canlı gömdüğümüz duygular ayaklandı hemen. Biraz gülmeye imkân yok bu ülkede. Suçluluk duygusu yaratıyor insanda. Ne? Ne zaman? Ölü var mı? soruları fişek gibi deldi geçti ekranı. Donmuşum… Televizyona değil, sosyal medyaya döndüm kendime gelince. Bilindik söylemler… Gene.

BBC 5 diyor, yok 24’müş resmi olarak açıklandı şimdi, 24 dedilerse daha çoktur, ya yaralılar? Bu yazışmalar sürüp giderken daha önceki patlamalarda, maalesef adlarını unuttuğum ölenlerin resimleri geçiyor zihnimden birer birer. Karısı mı sevgilisi mi fark etmez, kucağında ölmüş kadına sımsıkı sarılan bir adam vardı meselâ. Gençler, öğrenciler, gülümseyerek hayata umutla poz vermiş genç kızlar, en ferah kahkahalarıyla kameraya gülmüş gençler. Şimdi hiç biri yok. Bir çok görüntü daha eklenecek bunlara diyorum içimden; bir çok hikâye, bir çok yarım kalmış umut… Yıllardır ağlamaktan bitap düşmüş annelere , bakışları donuklaşmış babalara da yenileri… Bir yumru oturuyor boğazıma. Ağlasan ağlanmıyor, göz yaşları bile isyanda kirpiklerimin kıyısında.

Gece huzursuz bir uyku… Dön o tarafa, dön bu tarafa. Sızı geçmiyor. Ter ter akıyor gözyaşlarım. Kızıma bakıyorum, o da uyuyamıyor. Kopkoyu bir karanlığın içinden geleceğini göremiyor. Sabahı sabah ediyoruz beraber. “Korkuyorum, ben de ölüp gidersem istediklerimi yapamadan “ diyor gecenin en derin karanlığında fısıltıyla. Ne diyebilirim ki?!

Sabah siyahlarıyla okula yolcu ettikten sonra geçiyorum ekranın başına. Değişik bir şey yok. Gene aynı laflar, aynı isyanlar, büyüklerimizden gene aynı başsağlığı lakırdıları, geçmiş olsunlar vs vs. Geçmiyor işte, geçmiş olmuyor! Öyle boş bir söz ki geçmiş olsun, kime, neye geçmiş olsun?!

Bir şeyler yazayım diyorum, elim donuk, kalbim donuk yazamıyorum ilk önce. Sonra geliyor kelimeler. Zincirden boşanırcasına acımı, isyanımı, öfkemi kusmaya çalışıyorum art arda cümlelerle. Yavaş yavaş patlamada ölenlerin resimleri, hikâyeleri düşmeye başlıyor ekrana. Gülen yüzüyle o delikanlının, iri kara gözleriyle o gencecik kızın resminin karşısında yazdıklarım, yazacaklarım anlamını yitiriyor. Ne kadar isyan etsek, ne kadar ağlasak, ne kadar yazsak hangimiz yaklaşabiliriz ki evlatlarını yitirmiş insanların acılarına?  Dün akşamdan beri kirpiklerimde takılı gözyaşlarım süzülüyor ince ince.

Kızım geliyor okuldan. Onun gencecik yüzüne bakıyorum yarınlardan koruyamayacağımı bilerek. Kahroluyor içim. Çaktırmamaya çalışıyorum. Aç gelmiş okuldan. Karnını doyuruyorum en normal gündeymişiz gibi. Anlatıyor bir şeyler. Dinlermiş gibi yapıyorum, hatta gülümsüyorum; içim tonlarca ağır.

Hangimize değerse acı acaba anlar devlet, bir canın, bir evladın yitmesinin yapılan onca plana, stratejiye değmediğini? Evlat acısının hiçbir statü, mevkiyle, parayla geçmediğini? Evladın gülümsemesinin dünyada sunulabilecek herşeyden daha değerli olduğunu? Masum gençlerin kanı üzerine yükselen bir ülkeden hayır gelmeyeceğini? İlahi adaletin buna izin vermeyeceğini?..

Terörle yaşamaya alışmamız lazımmış! Öyle buyurmuş bir devlet büyüğümüz. Hayır efendim, alışmıyorum, alışmayacağım. Biz sıradanlaştırmayacağız ölümleri, siz vicdanınızı dinlemeyi öğreneceksiniz!

SATRANÇ TAHTASI VE PİYONLAR

Doğumgünü kutlamasındayız. Tarih 17 Şubat, yani dün. Saat sekiz suları. Herkes bu özel günün şerefine şık şık giyinmiş, en güzel yemeklerle sofra donatılmış, ev mis gibi kokan çiçeklerle bezeli. Neşeli kahkahalar havada uçuşuyor. Televizyon kapalı, telefonlar sehpanın üzerine atılmış; kimse bakmıyor. Hepimiz doğumgünü çocuğunun mutluluğuna ortak olmanın keyfindeyiz.

Bir an, sehpanın üzerinde duran telefonuma çarpıyor gözüm. Art arda gelen whatsapp mesajlarının yeşiliyle dolmuş ekran. Hızla daha da geldiğini belli edercesine yeşil sürekli hareket halinde. Merak ediyorum. Bir şey var. İyi bir şey olsa bari. Öyle bir ruh halindeyiz artık hepimiz. Alttan alta ruhumuza yerleşmiş bir korku hali… Ne olmuş diye mesajlara baktığımda öğreniyorum patlamayı. Her kafadan bir ses çıkıyor mesajlarda, tam ne olduğu anlaşılmıyor. Ankara’da gene bir patlama olduğunu anlayabiliyorum sadece. Facebook ve twitter’a girip bilgi alayım istiyorum ama ne mümkün! Açılmıyor bir türlü. Olayları her zaman yakından takip eden bir arkadaşıma sorup detayları öğreniyorum. Ölü ve yaralı sayısı şaibeli, yayın yasağı var.

Etrafımdaki neşeli kahkahalar bir uğultuya dönüşüyor. Ankara, çıkıyor ağzımdan. Gürültüde sadece yanımda oturan duyuyor dediğimi. Ne olmuş Ankara’ya diye soruyor. Patlama olmuş gene dediğimde sesim evin gürültüsünün içinde kayboluyor. Onbir ölü, bir çok da yaralı (o saatlerde o kadar biliniyordu),  Genelkurmay’ın yakınında, askeri servis otobüslerinde bomba patlamış, üç otobüs diyorum kendimce daha yüksek sesle. Sesim çıkmıyor olmalı ki, kimse duymuyor. Kahkahalar, konuşmalar devam ediyor hiç birşeyden habersiz. Belki de susmalıyım diyorum. Böyle iyi günler gittikçe azalıyor, olanın keyfini çıkarmak lazım. Benim için keyif bittiyse de o an, olayların henüz farkına varmamış olanların anlık neşelerini kaçırmamak için susuyorum. Aklım şehitlerde, güvenlik zafiyetinde, yarınlarda daha neler olacağının endişesinde. Otobüslerden yükselen kara dumanlar Ankara’dan yüreğime ulaşıyor, kaplıyor, beni de o karanlığın içine alıyor. İçinde bulunduğum salon, gülen insanlar, şen kahkahalar benden uzaklaşıyor; bir fotoğraf karesi gibi donuk, beynime nakşoluyor. Her gün birbirine eklenen acıların, gittikçe yayılan ateşin ne zaman bu karede yer alan hangimize dokunacağını merak ediyorum. Kitaplarda okuduğumuz ya da filmlerde gördüğümüz, okurken veya seyrederken, bir yandan olanlara inanamayıp içimiz sızlarken bir yandan da o dönemlerde, o topraklarda yaşamamış olmanın gizli sevincini yaşadığımız olayların, acının, korkunun, bazılarımız ne kadar uazak sansa da aslında yanıbaşımızda olduğunu düşünüyorum. Düşüncemi teyit edercesine bir arkadaşımın, korkuyla şansına biraz şaşırarak yazdığı “ bugün tam da oralardaydım, olaydan iki saat evvel” mesajı düşüyor ekranıma.

Böyle bir ülke olduk artık. Aslında hep öyleydik ya, şimdilerde daha bariz oldu. Ölümle yaşamın, acıyla sevincin iç içe geçtiği, birinin diğerini alt edemediği bir ülke. Toplumsal acılar içinde küçük, anlık sevinçlerle ayakta kalmaya çalıştığımız, karanlık yarınlara dair umudumuzu yitirmemenin sonsuz gayretinde, hâlâ uzun bir gelecekleri olan çocuklarımızın daha güzel günler görme, yaşama şanslarının olmasını dileğimiz bir ülke.

Sırf bu patlama veya Doğu’daki olaylar değil, son dönemde yaşanan her türlü olayda satranç tahtasındaki piyonlarmışız hissiyle doluyorum. Şahın, vezirle birlikte, atlarını ve fillerini öne sürüp, kalenin ardına sığınarak oyunu kazanmak için kolayca feda edilebilen piyonlar.Koca tahta üzerinde, bize bırakılmış o küçücük kare alan içinde, bir sonraki hamlede yok edilmeden önce, bir varoluş çabası, bir yaşam savaşı veren piyonlar. İster asker, ister sivil, ister kadın, ister çocuk olsun, hayatlarını kaybetmiş her bir vatandaşımız bu oyunda işi bitip kutuya atılmış piyon sanki. Bizlerse, hâlâ nefes alıp verebilenler, henüz sırası gelmemiş, bir sonraki hamlede heran devreye sokulabilecek gibi, tahtanın üzerinde oyun kuranların kuklası gibi çaresiz bekliyoruz.  Oyunu kim kzanırsa kazansın, sonuç değişmiyor; kutuya ilk atılanlar her zaman piyonlar oluyor.

KÜÇÜK ŞEYLER

Bugün güzel bir gün. Güneş, her kışın içinde baharın tomurcuklandığını hatırlatmak istercesine pırıl pırıl. Masmavi gökyüzünün üstüne usta bir fırça tarafından özenle konmuş gibi bulutlar. İnsanlar gene oradan oraya koşturuyor, balıkçılar balık tutuyor, dükkânlar müşteri dolu. Hayat akıyor caddelerde, dün hiç olmamış gibi.

Sabah erkenden Kadıköy’e indim. Dişçide randevum vardı. Herkes dişçiden korkar ama benim için keyif. Sohbetlidir Kuzey. Gene oradan, buradan, hayattan sohbetle geçti. Bana söylediği bir şey benim ufkumu açtı. Koydum aklımın bir kenarına. Dişçiden çıktıktan sonra mutad kitapçı ziyaretim için Mephisto’ya doğru yürüyorum. Evde gittikçe yığılan okunacaklar rafıma yenisini eklemeye niyetim yok ama gene de… Seviyorum ne yapayım? Kitap kokusunu içime çekiyorum,  dergileri karıştırıyorum. Besleniyorum. Daha kapısına yaklaşırken çok harika bir ses aldı çekti beni içeri. Elina Duni’ymiş adı. Arnavut kökenli bir sanatçı. 10 yaşında terk etmiş memleketini, İsviçre’de yaşıyormuş. Yoo, eve gelince bakmadım bu bilgilere. Mephisto’daki arkadaşla beraber baktık. Ben Alman sanıyordum, dedi. Yok, Alman olamaz deyince araştırdık beraber. Birbirimize teşekkür ettik. Ben beni bu harika sesle tanıştırdığı için, o yanlış bilgisini düzelttiği için. Hoş. Aklıma dünkü derste hocamızın bahsettiği bir kitap geldi. Sordum var mı diye. Varmış. Sevindim.

Ruhuma hâkim olan keyif duygusuyla, Şeniz arkadaşımın Doğu’daki köy okullarına kitap yardımı için verdiği destekle TEOG kitapları almak için yoluma devam ettim. Bir kırtasiye çıktı önüme. Önü defter yığılı ama nasıl rengârenk. Al beni diyor her biri. Öykülerin bende hayat bulsun der gibi göz kırpıyorlar. Dayanamadım tabii. Ruhumda karşılığını bulan her renkten aldım birer tane. Alacağım kitapları da aldım, güneşin gözünün içine baka baka yürüyorum.  Yüreğim hayat dolu, adımlarım hafif. Öyküler beliriyor kafamda ufak ufak.

Kibar, genç bir sesle sıyrıldım kendi dünyamdan. Bir şey sorabilir miyim, diyordu karşımdaki temiz yüzlü, efendi, yakışıklı genç. Tabii, dedim. Engelliler ile ilgili projeleri, haberlerin olduğu Empati 34 dergisini engelliler için yapılacak projelere fon sağlamak amaçlı satıyorlarmış. Makbuz karşılığı diyor. Dergi 4 TL. Görme Engelliler Derneği için gönüllü çalışıyormuş. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Akademisi’nde resim öğrencisi. Çarşamba günleri Haldun Taner’de görme engelliler için hikâye kaydediyorlarmış. Gelip siz de okuyabilirsiniz dedi. Kendi üniversitesinden 19 kişilermiş İstanbul’a dağılmış. İTÜ ise kantin kazancını veriyormuş derneğe. Adı Oğul. Gerçekten oğul gibi. 21 yaşında. Sohbet ettik biraz. Neden yapıyorsun bunu diye sordum. Biz gençler işi ele almazsak gidecek bu memleket dedi. İçimde mutluluk kuşları…

Dün Sultanahmet’de patlama oldu. Yayın yasağından evvel 10 ölü, 15 yaralı diye bilgilenmiştik en son. Sayılara sayılar eklendi. Bir kere, bir kere daha kahrolduk. Gene sarıldık klavyelere. Yazdık, çizdik, kınadık. Ağırlaşmış yüreklerimiz bir ton daha ağırlaştı. Keyfimiz kaçtı, adımlarımız ağırlaştı. Yaşam, bilmem kaçıncı kez, anlamını yitirdi.

Ama hayat devam ediyor. Yapılabilecek o kadar şey var ki! Yapılabilecek en iyi şey yaşamaya devam etmek. Kendi doğrularımızdan şaşmadan, korkmadan yaşamak mücadelemizdeki en büyük kozumuz. Bize dayatılan ışıksız, kara sahnenin karanlığına alışıp bize hayat veren küçük şeyleri görme yetimizi kaybetmemek. Yukarıda bahsettiğim Oğul gibi bir şeyler yapmak isteyen gençlere dimdik duruşumuzla örnek olmak, yanlarında durarak destek olmak. Elimizin uzanabildiği, gücümüzün yettiği alanlarda üretmeye devam etmek. Düne inat, düne rağmen… Yarınlar için, barış için.

https://www.youtube.com/watch?v=UfTcXkEp3Q8

YAZI ATÖLYELERİ

Son yıllarda her yerde pıtrak pıtrak yazı atölyeleri açıldı. Yazan, yazmaya çabalayan, yazmak isteyenlere teknik öğreten, yol gösteren, önünü açan atölyeler bunlar. Edebiyatımızın değerli emektarları tarafından veriliyor dersler çoğunlukla. İsimlerini bildiğimiz yazarlar, şairler kadar adlarını duymamış olsak da edebiyat dünyasının arka mutfağında çalışan değerli kişiler de var aralarında. Sayelerinde eskiden sıklıkla çekmecelerde kalan yazılar ortaya saçıldı, kimileri yeni yazarlar olarak aramıza katıldı, kimi blog yazarı olarak yerini aldı, kimiyse kendisi için yazmaya devam etti.

Yazmanın insan ruhunu sağaltıcı bir etkisi var. Gümüşlük Akademisi’nde katıldığım İlk Dosya atölyesinin ilk dersinde “yazmak insanın kendisiyle yüzleşmesidir “ diye yazmıştı hoca tahtaya kocaman harflerle. İnsanı ürperten, zaman zaman yazısına ket vuran bir cümle. Ancak zamanla bundan ürkmemeyi, kendi içindeki hassasiyetleri olumlu kullanmayı öğreniyor insan yazarak.

“Asla yazamam, iki kelimeyi bir araya getiremem” gibi serzenişler duyuyorum sıklıkla. Her ne kadar yazarlık, okurluk, eleştirmenlik, eğitmenlik farklı farklı yetenekler gerektirse de,  bu çemberin herhangi bir yerinde yer alan bir kimsenin yazabileceğine inanıyorum ben. Zamanında gözyaşı dökülmüş bir aşkın arkasından karalanmış bir yazı veya şiirle de olsa kalemle, sözcüklerle bağlantısı olan herkes yazabilir. Her yazanın illâ edebiyatçı olması, kitabının çıkması gerekmiyor. Artık sözel iletişimden ziyade yazınsal iletişim kurduğumuz bu çağda, kendini yazarak doğru ifade etmenin önemi iyice arttı. İyi yazmak, iş hayatımızda, gündelik hayatımızda, yazdığımız mektuplarda, mektup diye bir şey kalmadı ya, e-postalarda diyelim, yaptığımız sunumlarda, hazırladığımız raporlarda kullandığımız, kullanmamız gereken bir özellik oldu. Geçen ders hocamızın “her yazı kurgudur, makale de, deneme de, blog yazısı da olsa kurgudur” demesinin doğruluğunu düşünürsek, hayatımızın büyük bir bölümünde kullandığımız yazıyı iyi yazmanın, kendimizi doğru ifade etmenin önemi dolayısıyla bu atölyelerin değeri daha iyi anlaşılır.

Sadece yazmayı da öğretmiyor bu atölyeler. Yazmak için çok okumak gerektiğinden önce okumayı öğreterek başlıyor iş. Zamanımızın çoğunu okuyarak geçirmemize rağmen ne kadar doğru okuyoruz o ayrı mesele. Önümüzden akarak geçen satırların aslında bize ne anlatmak istediğini anlamadan okuyorsak okuduğumuzun bir anlamı yok. Anlamadım diyerek bir kenara attırdığımız bir metnin, öykünün veya şiirin satırları arasında nasıl bir cevher barındırdığını görmek, anlamak başlı başına ayrı bir zevk. Kullanılan her bir kelimenin o metnin bütünlüğü içinde bir yeri olduğunu öğreniyorsunuz meselâ. Ayrıca, sıkı takipçi değilsek, medyada fazla adı geçmediğinden adını duymadığımız kimi yeni, kimi eski ama raflar arasına sıkışmış yazarı da tanımamıza, bilmemize olanak tanıyor bu atölyeler. Sadece okumanızı geliştirmek için bile katılınabilinir bu atölyelere. İsteseniz de istemeseniz de kendinizi yazarken bulursunuz sonunda.

Birkaç kişi “ee, ne yapılıyor bu atölyelerde? “ diye sordu. Her atölyenin kendine göre yöntemleri farklı olmakla beraber benim yolumun kesiştiği Murat Gülsoy Yaratıcı Yazarlık Atölyesi, Yeşim Cimcoz Yazı Evi ve Gümüşlük Akademisi’nde katıldığım atölyelerden yola çıkarak söyleyebileceğim, o hafta yazılması beklenen konu, teknik veya üsluba göre seçilmiş metinlerin okunması, incelenmesiyle başladığımız. Bu metin incelemesi bize bir öngörü sağlıyor. Bu çerçevede atölye sırasında yazıyoruz. Yazdıklarımızı okuyoruz ve her katılımcı yazdığımız üzerindeki düşüncesini, beğenisini veya eleştirisini yapıyor. Bitmiyor tabii yazılar. Hele romansa bölüm bölüm ancak. Ödev genelde bu başladıklarımızı bitirmek, ayrıca belirlenen tema üzerinde ayrı bir yazı yazmak. Katıldığınız ne atölyesiyse ona göre. Şiirse şiir, öyküyse öykü gibi.

İki senedir bir atölyeden diğerine geçerken yazımın ne kadar geliştiğini, artık kendimce yazıyla oyunlar oynayabildiğimi fark ettim. İlk atölyeden beri hem kendimin hem de hâlâ bu yolda beraber yürüdüğümüz arkadaşlarımın yazılarını, öykülerini sakladığım için, hepsini ilk baştan beri okudum geçenlerde. İstisnasız hepimizde aynı gelişme var. Bu beni motive etti ve daha da sıkı sarıldım yazmaya. Daha yiyecek kırk fırın ekmeğim olmasına rağmen bu gelişmeyi görmek, en ümitsiz gibi gördüğüm yazıları bile bugün yeniden ele aldığımda bir şekle sokabildiğimi görmek sevindirici.

Şimdi sabah sabah bu kadın niye oturdu da bu yazıyı yazdı diye merak ediyorsanız söyleyeyim. Geçen derslerden birinde bir öyküsünü okuduğumuz bir ilk kitabın büyüsüne kapılıp yazarın dün aldığım kitabının ikinci öyküsünü okurken sabah sabah, bu yazarı tanımama neden olan atölyeye minnet duydum. Bir gün, belki, böyle güzel yazılmış bir öykü kitabımın olup olamayacağını sorgularken buldum kendimi. Olmasa bile hayalini kurmak ruhuma iyi geldi. Eskiden böyle bir hayalim bile yoktu… İçimde oluşan olumlu duygudan yola çıkarak bana bunları hissettirebildikleri için hepsine küçük bir teşekkür etmek, şu ara arayışta olanlara kendi tecrübemi aktarmak istedim.

Ezcümle, eliniz ucundan da olsa kalem tutuyorsa bir yazı atölyesine gidin derim. Kendinizde hiç bilmediğiniz cevherlerin olduğunu keşfedince şaşıracaksınız. İyi gelecek. Aynı dili konuşmanın, yazı aracılığıyla içini güvenle dökebilmenin getirdiği sımsıcak yazı dostlukları da cabası…  

MOR

Bir yılı daha geride bıraktık. Geldiği gibi gidiveriyor bu yıllar. Tutabilene aşk olsun! Tutmalı mı, o da ayrı konu. Bedenen yaşlanmaya kafayı takmazsak geçen zaman eklenen anılar, artan bilgi, yeni dostluklar getiriyor. Gelişiyor, güzelleşiyor insan. Güzel bir şey yani. Bir de insanı, insanlığı üzen olaylar olmasa… Her şey çok daha güzel olacak.

2015 yılı insanlık adına, barış adına hepimizi üzen bir yıl oldu. Belki bu artık göğüslemesi zor yaşamda bir katre nefes için, belki de ilerleyen yaşımızda içtenliğin, olduğu gibi olabilmenin değerini anladığımız için, belki çocukluğumuzun o gamsız, saf hallerini özlediğimiz için yıllar sonra lise arkadaşlarımız yeniden bir araya geldik iki sene evvel. Ama ne geliş! Her dakikamız neredeyse beraber. Beraber gülüp, beraber saçmalayıp, beraber ağlıyoruz artık.

Geçen yılbaşı, hep beraber geçirdiğimiz ilk yılbaşı, kırmızıyı tema seçmiştik kendimize. Kıpkırmızı bir gürûh bir lokantada buluşup yeri göğü, üstümüzü başımızı ama en önemlisi yüreklerimizi sevginin, aşkın rengi kırmızıya boyamıştık. Bu sene ki temamızsa mor oldu. Bir arkadaşımız mora boyanmış fotoğrafları paylaşırken “mor korunma içgüdüsü sağlar, sağlam bir kalkanın arkasında hissedersiniz” yorumunu eklemiş fotoğrafın üstüne. Mor sağlar mı bunu bilemiyorum ama sevgi dolu, içten dostlukların bunu sağladığını biliyorum. Eğer mor rengi bu duyguyu temsil ediyorsa olsa olsa bu yıllara yayılmış, özellikle son yıllarda, hepimizin içinde doğal olarak aidiyet duygusunu besleyen, aynı liseyi paylaşma zeminine oturmuş ama sadece bununla kalmayıp ötesine taşıyan dostluğun bizlere verdiği duygunun dışa yansımasıdır.

Aldığımız yaşla beraber artan sorumluluklarımızın, sorunlarımızın, üzerinde yaşadığımız toprağa yayılan, nefes kesici karanlığın içinde küçük bir ışık gibi oldu mor teması seçildiğinde eyvah ne bulacağız mor tartışmaları. Biraz komik, biraz çocuksu bu tartışmalar sırasında bıraktık endişeyle boğazımıza dizili kahkahaları birkaç gün. İyi geldi. Ne kadar ihtiyacımız varmış…

Artık gelenekselleştirdiğimiz yılbaşı öncesi yemek için buluştuk bir lokantada. Bu sefer mora boyadık yeri göğü, üzerimizde sevgi kalkanı morlarımız. Mor kahkahalarımızla diğer müşterileri kıskandırdık. Bu iyimser bakış tabii. Kırk tane kadının çıkardığı gürültüden rahatsız da olmuş olabilirler. Neşenin, dostluğun, sevginin çıkardığı gürültü rahatsız edici olabilir mi? Olmamalı ama bazen bilmeyince insan…

Burulmaktan ağırlık çökmüş yüreklerimizi, dumura uğramaktan algılama zorluğu çeken beyinlerimizi dinlendirdik bir gün. Sevginin, birbirini olduğu gibi kabul etmenin /edilmenin sımsıcak iyileştirici gücünün kollarına bıraktık kendimizi. Bu enerjiyle adım atacağız 2016’ya. Mor kalkanlarımızla yürüyeceğiz yeni yılın bizlere taşıdığı zorlu yollardan.

Pembe temalı yılbaşı yemeklerimizin bir an evvel gelmesi dileğimle 2016’ya hoş geldin diyorum. İyilikler, güzellikler, sevinçler dilemek âdetten. Diliyorum tabii ama önce barış diyorum. Barış oldu mu gelecektir zaten gerisi…

GÜMÜŞLÜK AKADEMİSİ'NE AÇIK MEKTUP

Cennetin İnsanları Merhaba,

Kendi kendime girdiğim yazı macerasının tıkandığım bir noktasında keşfettim Gümüşlük Akademisi’ni. Bildiğimden değil, tesadüf! Elimde yarım yamalak bir roman taslağı, aylardır kaldığım yerden bir adım ilerleyemiyorum. Afaganlar basmış, ne yapacağımı bilemezken çıktı karşıma Akademi. Daha doğrusu “ İlk Dosya” atölyesi. Aman, ne güzel, tam bana göre.

Gümüşlük Akademisi nerede bile bilmiyorum ama “akademi “ kelimesinin bana verdiği sağlamlık, güvenilirlik ve bilgi yuvası etkisi, atölyenin hocası Nalan Barbarosoğlu’nun felsefe eğitimi almış, birçok kitabı olan bir yazar olması, bende doğru yerde olduğum hissi uyandırıyor. İnternette atölye hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için Gümüşlük Akademisi’ne girdiğimde, o da ne? Allahım, burası cennet! Yok, yok! Cümlelerinde kaybolduğum bir çok yazar burada ders veriyor. Harika! Hepsine gidebilsem. Keşke... Zamanla... Sırayla...

Akademi’nin nasıl gerçek bir cennet olduğunu görmem bu seneye nasip oldu. Geçen sene Akademi’nin İstanbul, Arnavutköy’deki yerinde başladığım atölyelerin devamı olarak, esas merkezi olan Bodrum, Gümüşlük’teki bir atölyeye katıldım. Daha yeri görmeden, Halikarnas Balıkçısı üzerine yapılacak bu atölye, içinde barındırdığı deniz, Bodrum, Halikarnas Balıkçısı, hümanizm, öykü, yazı gibi ögelerle bana cenneti vadediyordu. Çok heyecanlıydım. Ancak oraya gidip, beş gün hiç oradan çıkmak istememezcesine kalınca, hayalimin çok ötesinde bir cennet olduğunu, kendi cennet tanımımın bile burayı hayal edebilmekte eksik kaldığını gördüm. Merak edenlere hemen söyleyeyim; huri, muri yok. Huri kendinizsiniz…

Ancak isteyenin, arayanın bulabileceği şekilde, doğanın içine, ona uyacak biçimde yerleştirilmiş küçücük bir tabeladan başka yol göstericisi olmayan Gümüşlük Akademisi’nin toprak yollarından şoför söylene söylene ilerlerken, sıcakta, havaalanından yaklaşık 1,5 saatlik bir yolculuktan sonra bu ince detayın farkına varmıyorsunuz başta. En nihayet varmış olmanın keyfiyle kendinizi Akademi’nin merkezinde bulunan toplanma noktasına attığınızda, dört bir yandan gölgesini bir armağan gibi sunan meşe ağaçlarının çerçevelediği, üzerlerine tünemiş kurbağalarla nilüferleri, içinde yüzen kırmızı balıklarıyla bir gölet karşılıyor insanı. Suya yansıyan ağaçların nefes kesen görüntüsü, cır cır böceklerinin coşkulu hoşgeldin’i, devasa meşe ağaçlarının armağan gölgesi, oradan oraya koşuşturan tavukların neşeli gıdaklamaları, oraya ulaşmak için yaşanan stresli uçak ve araba yolculuğunun yorgunluğunu bir çırpıda alıveriyor. Kendinizi doğanın sarmalayan iyileştirici ellerine bırakıyor, aklınızda yüreğinizde olan ne kadar olumsuz düşünce varsa, hepsini bu doğal güzellikler içinde eritip bırakıyorsunuz.

Zannetmeyin ki, cennetin tamamı bu. Bu manzara karşısında serinlerken, yan masaya yazar Mahir Ünsal Eriş oturuveriyor. Evet evet, hani kitaplarını keyifle okuduğunuz yazar. Bu kişi dönemine göre Mario Levi de olabilir, Haydar Ergülen de, Ümit Ünal da, Yekta Kopan da. Kısacası edebiyat, sinema, tiyatro, resim, seramik, felsefe vb dalların ustalarıyla aynı mekânda dostane bir sohbet tutturabiliyorsunuz. Düşünsenize, doğanın içinde, ilgilendiğiniz alanın en iyi hocaları ve aynı amaca yönelik, heyecanlı öğrencilerle bir aradasınız. Tüm gün ilgi alanınız olan konuyla yaşıyor, onunla hemhal oluyor, diğer tüm şeylerden arındırdığınız beyninizi sadece o konuya odaklayabiliyorsunuz. Çok yaratıcı, ilham verici bir ortam. Şimdi burası cennet değil de ne?

Yol yorgunluğunu atmış, kendime gelince, öğreniyorum ki, gölete doğru yürürken gördüğüm, atölyelerin yapıldığı toplantı odası, kütüphane, alana serpiştirilmiş odalar, amfitiyatro ve yemekhanenin kapsadığı alandan çok daha büyük bir yer burası. Görünmez noktalarda organik tarım alanları, resim, seramik atölyeleri de var. Yok yok! Sanatla, doğayla ilgilenen herkesin gönlüne hitap eden bir şey muhakkak bulunabiliyor burada.

Doğanın tabii örtüsüne mümkün mertebe en az seviyede dokunulduğunu görünce, giriş yolunun neden asfaltlanmayıp toprak bırakıldığını anlıyorum. Doğanın en öz hali korunmak istenmiş burada. İnsanın da… Zaten sanat da insanın özüne inip onu ortaya çıkarmaya çalışmıyor mu? Akademi’de kurulu düzen ve işleyiş tam da buna hizmet ediyor. Öyle önünüze kurulu sofralar, servis yapan garsonlar falan yok. Herkes yemeğini, içkisini, suyunu kendi alıyor, tabağını kaldırıyor, küllüğünü kendi boşaltıyor. Odaların kapılarını ne uyurken ne de gündüz kimse kilitlemiyor. İnsana güven temel esas burada. İçgüdüsel olarak, ortamın insanın içinde dokunduğu en saf halini korumak istiyorsunuz. Bu kuralsız, doğal, içinizde unuttuğunuz temel insani değerleri ortaya çıkaran yerde iyi hissediyorsunuz. Ve insan…

Bu çerçevede Halikarnas Balıkçısı’nın öykülerinde buram buram kokan hümanizm tam yerini buluyor. Onun öykülerini okumak, analiz etmek, coşkuyla yazmak için daha iyi bir yerde olamazdım. Bu heyecan yazıma da yansıyor. Üç öykü çıkarıyorum bu cennet köşede!

Gençler diyorum, gençler! Gençlerin gelip kalmaları, buranın parçası olmaları gerek. Hayatı yeni yeni anlamaya başladıkları, hayatın içlerindeki saf duyguları parçalamaya başladığı sıralarda burada bir zaman geçirmeleri, yaşam döngüsünün içinde azalmaya, yitip gitmeye mahkûm insani değerlerin gerçekliğini, geçerliliğini onlara gösterecek ve yok edici tüm zorlamalara karşın bu değerlere sahip çıkmalarını sağlayacaktır. Buna yürekten inanıyorum.

Cennet ölümden sonra değil yaşamdadır inancıyla, bu cenneti bize sunan Gümüşlük Akademisi yaratıcılarından Latife Tekin'e, buranın yaşamasını mümkün kılan, bir nefer gibi çalışan yöneticisinden, bahçıvanına kadar herkese en içten teşekkürlerimi sunmak istiyorum. İyi ki varsınız, iyi ki yolum sizinle kesişti. Varlığınız insanlığa olan inancımı tazeliyor.

Kışın Arnavutköy'de yeniden görüşmek üzere. Önümüzdeki yaz içinse yerimi şimdiden ayırın lütfen. 

Sevgiyle kalın,

Yasemin Pforr

http://www.gumuslukakademisi.org/

ÇIKMAZ SOKAK

Çok seversin sen çıkmaz sokakları. Eskiden tabela falan da koymazlardı. Bilmeden girer, sokağın sonuna geldiğinde geri geri sürmek zorunda kalırdın arabayı. Dar da olur bu sokaklar! Boynun dönebildiği kadar geriye dönük, direksiyon hâkimiyetin zayıf, yalpalaya yalpalaya, dura kalka dönerdin sokağın başına. Sokak uzunsa yandın! Ağrır da sonra o boyun. Hoş! Şimdi tabela koyuyorlar da ne oluyor? Görüyor musun ki! Bodoslama dalıyorsun sokağa, hiç sağa sola bakmadan. Bir keyif, aman sorma gitsin, kısa yolu buldum diye diye sürüyorsun arabanı, ta ki karşına bir duvar çıkıncaya kadar. Kalıyor musun orada öyle! Sana müstahak. Bir sinir, bir öfke! Kim koymuş bu duvarı buraya? İnsan bir tabela koyup uyarır, değil mi? Var kızım var tabela, hem de kocaman. Var da gören kim? Gördün de görmemezliğe geldin. Nedir bu inat? Bile bile lades. Hayatla da böylesin sen! Hep çıkmaz sokaklardasın. Önüne dikilmiş duvarları yıkıp geçme, kimsenin geçemediği yerlerden geçme inadın var senin.

Arabanın içinde, karşısındaki duvara boş boş bakıyordu. Burası neresiydi, nasıl gelmişti buraya bilmiyordu. Bir hışımla evden çıkmış, arabasına atlamış, deli deli sokaklarda sürmeye başlamıştı. Öfkeden hâlâ göğsü inip kalkıyordu. Sanki acelesi varmış gibi önüne çıkana hırsla korna çalmış, trafiğin sıkıştığı noktalarda, girebildiği ilk sokağa dalıp o düğümü atlatmaya çalışmıştı. O sokaklardan biri olmalıydı. Dar bir sokaktı. Yan yana dizilmiş, ahşap, eski tip cumbalı evlerden oluşuyordu. Kimi yenilenmiş, yeni boyalarıyla pırıl parlıyor, kimi eski hüzünlerini taşıyordu hâlâ üzerinde. Yüksek duvarla çevrilmiş bir ikisinin sadece çatısı ve bahçesinden yükselen meyve ağaçları yüz veriyordu sokağa. Yolu asfaltlanmamış olsa, yapıldığı zamanda asılı kalmış bir sokak gibiydi. Güzelim Arnavut kaldırımlarını yok ediyorlardı. Yol üstüne park edilmiş son model arabalar iyice daraltmıştı sokağı. Herkes illa kapısının önüne park ediyordu artık. Yol yolluktan çıkmış, güzelliği gitmiş kimsenin umuru değildi. Hiçbir şey kimsenin umurunda değildi.

Duvar yıkılmıyor ama sen yıkılıyorsun her seferinde. Farkında mısın? Bir de beceremedikçe tırıs tırıs geri. Çok sinir bozucu! Boyun fıtığı bile oldun bu yüzden. Hala anlamadın mı? Çıkmaz sokak yazıyorsa çıkmaz sokaktır. Çıkar sokak yapamazsın sen onu.

Yüzünden yol yol akan gözyaşlarını fark etti. Nefes alamıyordu. Balık gibi ağzını açtı, kapadı. Sanki o nefesi alabilse yüreğindeki ağırlık gidecek, üzerindeki yükü o nefesle dışarı atabilecekti. Deniz, deniz kenarına ulaşmalıydı. Denizin akıntısına derdini verip, tuzlu, yakıcı kokusunu içine çekip nefes almalıydı. Her zaman denizin sonsuz maviliğinde huzur bulur, sakinlerdi. Dönecek yer yoktu. Geri geri gitmeliydi. Arkaya dönüp arkasında uzanan dönemeçli, ince yolu görünce geri çıkamayacağı duygusuna kapıldı. Ne ileri gidebiliyordu ne geri! Saatlerdir – senelerdir - içinde tuttuğu gözyaşları boğazından yol bulup nar taneleri gibi ortaya saçıldı.

Bak! Gene çıkmaz bir sokağın sonunda duvarın karşısındasın. Gözün fellik fellik duvardan geçebileceğin bir delik arıyor. Bulsan, arabanı olduğu yerde bırakıp yolun geri kalanını yürümeye razısın. Öyle bir yarık bulup geçsen ne olacak? Aferin sana, süper kahramansın deyip alkışlayacaklar mı? Madalya üstüne madalya verip seni göklere mi çıkaracaklar? Hem kim onlar? Seni alkışlayacak olanlar? Sen zaten bu insanlara karşı durduğundan, onların değerlerine paye vermediğinden, kimsenin cesaret edemediği sularda yüzüp, bu çıkmaz sokaklara girmiyor musun? Alkışlasalar ne olur, alkışlamasalar ne olur? Sen kendini alkışlayabilecek misin?

Duvara bakıp ağladıkça duvar şekil değiştiriyor, dört senesini kendisinden çalan adama dönüşüyordu. Daha bu sabah, sakince, onun duygularını hiç umursamadan hayatında ona yer olmadığını telefonda – telefonda! – söyleyen adama. Bütün hayallerini üzerine kurduğu, en başından beri mantığının tüm uyarılarına karşı, yüreğini koyup her türlü zorluğa, iniş çıkış, geliş gidişlere rağmen asla bırakmadığı, iki sene evvel başka bir kadınla yoluna devam edeceğini söylemesine rağmen sevgisinden bir damla azaltamadığı adama. Birkaç ay evvel hata yaptığını söyleyip geri döndüğünde ne kadar mutlu olmuştu. İnsanlar hata yapardı değil mi? Hemen kollarını açmış, sorgusuz sualsiz kabul etmişti. Hata kimdeydi?

Duvar sana bakıyor, sen duvara. Tüm heybetiyle dikilmiş karşında, alay ediyor seninle. Öfkeleniyorsun! Bak, tekme bile attın duvara. Hani duvardan parçalar düşse, yaralamışsın gibi sevineceksin neredeyse. İnsan değil kızım o, duvar duvar! Taş üstüne taş konup arası harçla doldurulan duvarlardan. Sağlam yani, ne yapsan yıkılmaz, kırılmaz. Sen öyle misin ya? Tekme attın, ayağın acıdı. Öfkesi de cabası. Kendine zarar. Duvarın umurunda mı? Hiç tınmadı bile. Hem sen kimseye kıyamazsın ki! Yapamazsın. Kimseyi acıtamazsın. Ondan mıdır bu duvara vuruşun? Sana kıyıp senin kıyamadıklarına mıdır kırgınlığın?

Kanser teşhisi konmuş kadına. Onu aramış teşhisi öğrenince. Dönmesi lazımmış ona, bırakamazmış. Çok seviyormuş kadın onu. Morale ihtiyacı varmış. Vebali boynuna kalırmış. Vicdanmış. Telefonda bunları duyunca hiçbir şey diyememiş, ya ben? ya biz? soruları boğazın boğumları arasına sıkışıp kalmıştı. Karşı tarafın görmediği başını aşağı yukarı sallamış ve telefonu kapamıştı. Anlamak, anlayışla karşılamak onun işiydi. Hep öyle olmamış mıydı?

Ne yapacağını bilemez durumda etrafına bakınırken,  evinin önündeki merdivene oturmuş küçük bir kız gördü. Suratı asıktı kızın. Parmağını üzerindeki pembe, kolları çekiştirilmekten uzamış hırkanın yenine dolamış, birisini beklermiş gibi sürekli yolun başına doğru bakıyordu. Onun da vardı öyle pembe bir hırkası. Şeker pembesiydi aynı kızın üstündeki gibi. Kızın annesi olması için yaşlı, orta yaşın üzerinde bir kadın çıktı evin kapısından. Kızı içeri çağırdı. Kız omuzlarını silkip içeri girmek istemedi. Kadın da omuz silkip bıraktı onu, içeri girdi. Göz göze geldiler kızla. Kız el edip yanına çağırdı onu. Arabadan inip kızın yanına gitti. Kız elinden tutup onu eve soktu. 1970’lerin mobilyasıyla döşenmiş, eski kokan bir evdi. Yerdeki halıya çarptı gözü. Anneannesinin salonunun ortasında duran büyük halının aynısıydı. Sevmezdi o halıyı. Burada da battı gözüne. Kız onu salonun başköşesine oturttu. Muhtemelen anneanne olan kadın girdi salona. Kızı görünce “ hah, girdin mi içeri? Aferin, üşütecektin yoksa. Aylardır görmediğin anneni hasta karşılamak istemezsin değil mi?” dedi kıza. Davetsiz geldiği için oturduğu yerden mahcubiyetle kalkıp elini uzattı kadına. “Ben Pelin, torununuz davet etti beni “diyerek açıklamaya girişti. Kadın, sanki o orada yokmuşçasına, elini karşılamadan, açıklamasını duymadan çıktı salondan. Huzursuzlandı Pelin. Büfenin üzerinde dizi dizi dizilmiş fotoğraflara baktı. Kızın hiç fotoğrafı yoktu çerçevelerin herhangi birinde. Tanıdık bir duygu gezindi yüreğinde. Annesinin evindeki çerçevelerde de olmamıştı hiç fotoğrafı.

Kapı çaldı. Kız sevinçle koşarak kapıyı açmaya gitti. Anneanne de koşarak geldi içeriden. Kapıda genç bir erkeğin koluna girmiş genç bir kadın duruyordu. Kız adama bakıp kaldı. Annesi sarılıp öperken, geri sarılmadı, gözü adamda durdu öylece. Annesinin kollarından sıyrılınca koşup kaçtı içeri. Annesi gitmedi kızın peşinden, Pelin gitti. Onu, küçücük, karanlık, penceresiz odasında ağlarken buldu. “Neden ağlıyorsun? Sevinmedin mi annenin babanın geldiğine?” diye sordu yumuşakça. Kız, sımsıkı kapadığı dudaklarının arasından belli belirsiz bir “ o babam değil “ çıkardı sadece. Pelin sarılmak istedi, kız itti. İçeriden genç kadının “ biz evlenmeye karar verdik” sesi duyuluyordu. Pelin duydu, kız duymadı.

Parmağını sallayarak benim hayatım, ben de yaşayacağım diyordu duvar şimdi de karşısında duran ufacık kıza. Üvey ailesinin kalabalık sofralarının en dip köşesine iliştirilmiş, fotoğraf karelerinde yer almadan geçmişti hayatı. Annesinin düğününe çağırılmayınca, zararsız bir karıncanın üzerine görmeden basılıp geçerken “canım ne var, görmemişim işte “ denilebilecek kadar görünmez olmayı öğrenmişti. Sesi hiç çıkmamış, çıkamamıştı. Parmağın sahipleri değişse de hep o izin vermişti parmağın sallanmasına. Hep anlayan olup, birazcık sevgi, biraz anlayış için çığlık çığlığa anne rolünü giyinmemiş miydi çocukluğundan beri? Herkese annelik yapmasının bastırılmış çocukluğunun gözyaşları olduğunu kimse anlamamıştı. Ne düşündüğünü, ne hissettiğini umursayan var mıydı? O var mıydı? Gerçekten var olmuş muydu? Kızı, kızı bile, tatillerde Amerika’dan gelmeyeceğini,  oraları sırtında çantayla gezeceğini söylememiş miydi birkaç hafta evvel?  Her hayatını yaşamak isteyenin yolundan çekilmek, yok olmak, görünmemek üzerine kurulmamış mıydı hayatı? Yok olmak, görünmez olmak… Bu kelimelerle zihninde oynadı biraz. Ben kimim patladı beyninde. Öfkeyle arabadan çıkıp duvarı tekmelemeye, yumruklamaya başladı. Tekmeledikçe hırsını alamıyor, ayağının, elinin acısını hiç duymuyordu. Elleri kan içinde kaldı. Duvardan bir taş parçası düşse, onun da canının yandığını anlayacak, belki rahatlayacaktı biraz. Ama düşmedi. Sapasağlam, dimdik, tekmeleri, yumrukları umursamadan durdu öylece. Çaresizlik bir taş gibi oturdu yüreğine.

Bassan geri ne olur? Yenilir misin? Yenil, ne olacak? Ölmezsin ya! Yenildiğin bir duvar sonuçta. Bir duvara kafa tuttuğunu kime söylesen güler valla. Kimse cesaret edemiyor ondan mı? Duvarı yenersen hayatı da mı yeneceksin? Hahaha, komiksin. Bir duvara kafa tutmak cesaret değil, aptallık! Hayata kafa tutma işiyse bambaşka. Yanlış yoldasın. Ne zaman anlayacaksın? Her tarafın paramparça olup kan revan içinde kalınca mı? Yorulup tekmeleme, yumruklama gücün kalmayınca mı?

Yıllardır arka sırada durup, en ön sırada oturmanın hayalini kurmuştu. Nasıl becereceğini bilemediğinden tam da bu hayalinden vazgeçerken çıkmıştı adam karşısına. Başlarda bir bebek gibi onu sarıp sarmalamış, el ele tutuşup beraber bir gelecek hayalleri kurmuş ama sonra nedense birden elini bırakıvermişti. Annesinin eli gibi, adamın da eli elinden kayıp gidince hissettiği boşluk gittikçe büyümeye ve onu kaplamaya başladı. Yeni baştan başlamaya, kimseye kendini anlatmaya gücü yoktu. Sahi, anlatabilse ne anlatacaktı? Üzerine bindirilmiş sorumluluklardan, herkese sonsuz izin verdiği fütursuzca bir şey isteme hakkından sonra ne kalmıştı geriye? Kendisi için bir şey yapanların karşısında utançtan ezilecek kadar, çocuk olmayı bile bilememişti ki! Büyüyememişti çocuk. Yıllardır köşesinde cezalı oturuyordu, her sesi çıkar gibi olduğunda cezası uzatılmacasına. Çocuğun nefessiz hıçkırıklarını duydu. Bedenini, ruhunu kapladı. Sarıp sarmalamak istedi çocuğu. Çocuk izin vermedi. Kırgın, sırtını döndü ona. Neden ağlıyorsun diye sordu yavaşça. Çocuk, dudaklarını sımsıkı birleştirerek cevap vermedi ona. Ona uzattığı eli boş kaldı. Var oluşunun şu duvarın taşları arasında un ufak olduğunu hissetti. Duvarın harcında iki damla gözyaşı gördü.

Bak güzel kardeşim, buradan geri geri çıkıp az ilerideki sokağa girip, ilk sol sonra ikinci sağ yaparsan ulaşırsın gitmek istediğin yere. Biraz daha uzun gibi görünse de, sen burada olur ha duvarı delebilsen bile geçecek zamandan daha kısa. Sağlam bir sinir, yaralanmamış ayak da artısı. Akıllı ol, inadı bırak. Gücün de, canın da sana kalsın.

Yok yok, o yolları bir daha baştan geçemezdi. Her yeni yolda, her yeni umuda tırnaklarıyla asılmış, her seferinde kendinden bir parça bırakmıştı. Yanındaki bordo boyalı evin pencere pervazında coşkulu kırmızı sardunyalar çarptı gözüne. O çiçekler gibi coşmak istemişti oysa. Onlar gibi heyecanla hayata açmak, kırmızı kırmızı parlamak istemişti. Kırmızı yaktı içini. Kazağının bile kırmızısı solmuştu. Bu kadar acıyla, bu kadar paramparça olmuş bir yürekte renk mi kalırdı? Solup gitmişti her şey, solup gitmişti hayat. Çağlayan gözyaşlarının arasından duvarın kendisiyle dalga geçercesine güldüğünü gördü. Zayıflığını kimseye gösteremezdi. O da kahkaha attı duvara karşı. Acı bir kahkaha…

Görüyor musun pencereye çıkmış insanları? Kimse de aferin, helal diyen bir bakış var mı? Deli diyor bu bakışlar. Kimse bilmez senin içindekini. Dışarıdan nasıl görünüyorsa öyle konuşurlar. Ancak haklılık payları yok mu? Delirmiş gibi durmuyor musun? Bir duvarın karşısında dikilmiş, inadım inat, illa buradan geçeceğim diye tekmeleyip duran biri. Sen kendini görsen sen bile deli derdin. Zavallı da eklerdin peşine.

Hadi kızım, bin arabana ufak ufak geri bas.

Hadi güzel kardeşim.

Aklını yitirmeden,

Bas geri…

Arabasına geri binerken, pencereye çıkmış neler oluyor diye bakan insanları gördü. Onlara gülümsedi hatta el salladı. Sakin, arabasını çalıştırdı, geri vitese taktı, ağır ağır geri gitti. Durdu. İleri vitese takıp, kalan tüm gücüyle gaza basarken yüzündeki gülümsemeyi kimse görmedi. Gazetelerde adının kocaman, koyu harflerle yazıldığını görüyordu o anda.